Güneydoğu Anadolu bölgesi bazı ekmeklik ve makarnalık buğday çeşitlerinin tuza toleranslarının belirlenmesi

Araştırmada materyal olarak bölgede yaygın yetiştiriciliği yapılan 4 farklı ekmeklik ve makarnalık buğday çeşidi (Sarıçanak-98, Fırat-93, Pehlivan, Ceyhan-99) kullanılmıştır. Deneme, tesadüf blokları Faktöriyel deneme desenine göre 3 tekrarlamalı olarak kurulmuştur. Araştırma sera koşullarında, saksılarda yürütülmüş, (0, 25, 50 ve 100 g/Saksı NaCl) farklı dozlarda tuz uygulamalarının buğday gelişimi ve verimi üzerindeki etkileri araştırılmıştır. Uygulanan farklı tuzluluk seviyelerinde bin tane ağırlığı (38.19 g T0), hektolitre ağırlığı (72.88 kg T0), klorofil miktarı (61.42 T0), yaprak alanı (29.90 cm2 T0), fertil sap oranı (% 41.21 T3), hasat indeksi (% 27.58 T2), başakta tane sayısı (22.03 Adet T2), başakta tane ağırlığı (4.26 g T3), biyolojik verim (130.89 g T0) karakterleri yönünden istatistiki olarak önemli farklılıklar tespit edilmiştir. Bitki boyu ve başakta başakcık sayısı, karakterleri yönünden tuzluluk uygulamaları arasında istatistiki olarak bir farklılık gözlenmemiştir. Kök ve gövde aksamlarında sodyum (Na) miktarı 2.81 mg ile 24.29 mg arasında değiştiği; potasyumun (K) 6.95 mg ile 22.11 mg arasında değiştiği; ve kalsiyum (Ca) oranlarının ise 5,65 mg ile 17.29 mg arasında değiştiği gözlenmiştir. Araştırmada kullanılan buğday türlerinin farklı tuzluluk koşullarında gösterdikleri performansları değerlendirildiğinde; Pehlivan ekmeklik buğday çeşidinin 1000 tane ağırlığı (46.05 g), klorofil miktarı (63.16 SPAD), başakta başakcık sayısı (17.63 adet) ve biyolojik verim (148.20 g) karakterleri yönünden tuzluluk koşullarından fazla etkilenmeyip en yüksek değerler gösterdiği ve ayrıca kök ve gövde aksamlarında Sodyum (Na) düzeyinin düşük düzeyde bulunduğu saptanmıştır. Ceyhan-99 çeşidinin ise 1000 tane ağırlığı (11.80 g), hektolitre ağırlığı (40.40 kg), klorofil miktarı (50.05), yaprak alanı (14.39 cm2), hasat indeksi (% 4.95), başakta tane sayısı (10.94 adet) ve biyolojik verim (30.52 g) yönünden tuzluluk koşullarında en düşük değerler göstererek en fazla etkilenen çeşit olduğu saptanmıştır.