Güvenlik faktörünün Türkiye - AB ilişkilerin etkisi

Bu tezin amacı, güvenlik faktörünün özellikle 1991-2014 döneminde Türkiye – AB ilişkileri üzerindeki etkisini araştırmaktır. Güvenlik kavramı en genel anlamıyla tehditlerden, korkulardan ve tehlikelerden uzak olmak anlamına gelmektedir. SSCB'nin dağılmasıyla birlikte Avrupa Birliği'nin güvenlik odaklı politikalarında değişiklikler yaşanmıştır. 11 Eylül saldırılarından sonra oluşan ön yargı nedeniyle ABD ve AB ülkelerinde Türkiye'ye karşı olumsuz bir tutum değişikliği yaşanmıştır. Bu durum AB – Türkiye ilişkilerini doğrudan etkilemiş, Türkiye'nin tam üyeliğinin yeniden dini ve kültürel kaygılarla ele alınmasına neden olmuştur. Türkiye'nin coğrafi konumu, dinamik ve sosyo-demografik yapısı da tam üyelik konusundaki çekincelerde önemli bir etkendir. AB'ne tam üyelik için atılması gereken bazı adımlar ise Türkiye'de farklı güvenlik kaygılarıyla karşılanmaktadır. Uyum yasaları düzenlemeleri sonucunda bir bölünme yaşanabileceği, geleneksel bazı değerlerden uzaklaşılması gerekeceği, muhafazakar, milliyetçi ve maneviyatçı çizgiden uzaklaşılacağı endişeleri, Türk toplumunun bazı kesimlerinde yaşanmaktadır. Türkiye, kuruluşundan itibaren gerek İmparatorluktan gelen gerek Cumhuriyet rejiminin yeni edindiği iç güvenlik sorunlarıyla karşılaşmıştır. 1980'lerden itibaren artan muhafazakar devlet politikaları sonucunda radikal irticai örgütler faaliyetlerini artırmış ve tıpkı bölücü terör örgütü PKK gibi ciddi bir iç güvenlik sorunu haline gelmiştir. Jeopolitik ve jeo-enerjik konumu ise Türkiye'nin bu iç güvenlik tehditlerini, dış güvenlik tehditlerinden bağımsız bir şekilde düşünememesi ve çözememesi sonucunu getirmektedir. Düzensiz göç, organize suçlar, ekonomi ve çevre temelli kaygılar ile siber suçlar ve enerji güvenliği ise AB ile Türkiye arasında ortak güvenlik kaygıları barındıran bazı postmodern konulardır. Enerji alanında AB'nin önceliği, kesintisiz enerji güvenliğini sağlamaktır. Jeo-enerjik konumu, Türkiye'yi enerji alanında önemli bir ülke haline getirmektedir. Türkiye de jeo-enerjik konumunun sağladığı avantajla AB ile ilişkilerini tam üyelik sonucuna dönüştürmeyi hedeflemektedir. Türkiye'nin ekonomi güvenliğinin sağlanmasında siyasi istikrarın yanı sıra enerjiden elde edilecek gelir ve enerji ihtiyacı için ayıracağı bütçe önemli rol oynayacaktır. Türkiye enerjide AB'nin politikalarına uyumlu hedefler belirleyerek hem kendi enerji güvenliğini büyük oranda garanti altına almış olacak hem de doğal enerji koridoru olması özelliğinin verdiği avantajla Avrupa'nın sürdürülebilir enerjisine sağladığı katkıyı ilişkilerde lehine kullanabilecektir.