Güzel Sanatlar Lisesi öğrencilerinin görsel okuryazarlığını geliştirmede görsel kültür kuramının etkileri

Güzel Sanatlar Lisesi Öğrencilerinin Görsel Okuryazarlığını Geliştirmede Görsel Kültür Kuramının Etkileri Günümüz teknolojilerinde yaşanan gelişmelerin insanın çevresini günden güne görsel hale getirmesiyle görsel kültür iletişimde hâkim dil halini almaktadır. Görsel kültürün yoğun bir şekilde kuşatması altında yaşamını sürdüren günümüz bireylerini, bu kültür, dinamiklerini ve dilini öğrenmeye mecbur etmektedir. Gördüğü şeyleri doğru okuyabilen, görünenin altındaki anlam katmanlarını çözümleyebilen bireyler yetiştirebilmek bu kültürün eğitimi ile mümkün görünmektedir. Bu çalışmada, sanat eğitiminin temellerini alan güzel sanatlar lisesi öğrencilerinin görsel okuryazarlığını geliştirmede Görsel Kültür Kuramı'nın etkilerini ortaya çıkarmak amaçlanmaktadır. Araştırmada, ön test- son test kontrol gruplu deneysel desen kullanılmış olup bu bağlamda, seçkinsiz örneklem belirleme yöntemi ile evren oluşturulmuştur. Uygulama, Şanlıurfa Kazancı Bedih Güzel Sanatlar Lisesi 11. sınıf öğrencilerinden, deney ve kontrol grubu olmak üzere toplam 20 öğrenci ile yürütülmüştür. Araştırmada veri toplamak için ön test-son test, gözlem ve uygulama çalışmasının incelenmesi kullanılmıştır. Öncelikle her iki gruba da görsel okuryazarlık yeterliliklerini ölçmek maksadıyla ön test uygulanmıştır. Sonrasında deney grubuna görsel kültür tabanlı grafik tasarım dersi verilmiş, kontrol grubunda ise geleneksel grafik tasarım dersi yöntemi kullanılarak eğitimler sürdürülmüştür. Öğrencilerden piktogram tasarımı yapmaları istenmiş ve bu çalışmalar yürütüldüğü esnada gerçekleştirilen gözlem ile öğrencilerin görsel kültüre dair farkındalıkları tespit edilmeye çalışılmıştır. Derslerin ve uygulama çalışmalarının tamamlanmasından ardından her iki gruba da araştırmanın başında uygulanan ön test, bu defa son test olarak uygulanmıştır. Bu yöntemlerle toplanan veriler, Wilcoxon işaretli sıralar ve Mann-Whitney U testleri ile değerlendirilmiş olup uygulanan ön test-son test, gözlem formu ve piktogram tasarımı incelenmesi sonucunda deney grubu lehine anlamlı farklılık olduğu tespit edilmiştir. Sonuç olarak, güzel sanatlar lisesi öğrencilerinin görsel okuryazarlığına, görsel kültür kuramı tabanlı öğretim sürecinin olumlu katkıları olmuştur. Bu sonuçlar doğrultusunda görsel kültürün, sanat eğitiminde yer alması gerektiği söylenebilir. Anahtar Kelimeler: Görsel Kültür, Görsel Okuryazarlık, Sanat Eğitimi, Piktogram