H.1063-1065 (1058), M.1653-1655 tarihli Çankırı Şer'iyye Sicilinin transkripsiyonu ve değerlendirilmesi

Osmanlı Tarihi'ne yönelik araştırmalarda hem güvenilir olması, hem de ihtiva ettiği geniş içerik dolayısıyla büyük bir önem arz eden şer'iyye sicilleri, özellikle şehir tarihine yönelik araştırmalarda vazgeçilmez bir kaynak durumundadır. Bu siciller sayesinde bir şehrin veya bölgenin idari, iktisadi, askeri, hukuki ve sosyal yapısı hakkında bilgi sahibi olmak mümkün olduğu gibi, devletin genel durumu hakkında da bir kanaate sahip olmak mümkün olabilmektedir.1653-1655'li yıllarda Anadolu eyaletine bağlı bir sancak olan Çankırı'nın, sicilden hareketle fiziki, idari, sosyal ve ekonomik yapısını tespit etmeye gayret ettiğimiz çalışma, giriş kısmını mütakip iki bölümden oluşmaktadır. Giriş kısmında, şer'iyye sicilleri hakkında genel bir malumat verildikten sonra, incelenen sicilin tanıtımı yapılmış, ardından da şehrin tarihi gelişimine yer verilmiştir. Birinci bölümde sicilin transkripsiyonu yapılarak sicil Yeni Türk Alfabesine çevrilmiş, ikinci bölümde ise sicilin genel bir değerlendirmesi yapılmıştır.17. yüzyıl ortalarında, imparatorluğun içinde bulunduğu genel vaziyetin yansımalarının Çankırı'da da kendisini hissettirdiği muhakkaktır. Özellikle Girit seferi dolayısıyla donanmanın masraflarına binaen devletin sürekli vergi talep etmesi yanında, sancak yöneticilerinin de zaman zaman kanunsuz topladığı vergiler, ekonomik durumu zaten kötü olan Çankırı halkını mezkur dönemde büsbütün zorda bırakmıştır.Anahtar Kelimeler: Şer'iyye sicilleri, eyalet, sancak