Hacettepe Üniversitesi Eğitim fakültesi'nde okuyan öğrencilerin yeni koronavirüs hastalığı (COVİD-19) mücadelesinde bireysel kapasitelerinin, sağlık ile ilgili sorumluluk algılarının geliştirilmesine yönelik niteliksel ve niceliksel bir araştırma

Bu araştırmada, Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi'nde 2021-2022 güz döneminde okuyan öğrencilerin Yeni Koronavirüs Hastalığı (COVID-19) ile ilgili mevcut durumlarının, temel bilgilerinin, korunma yaklaşımlarına uyumlarının, sağlık ile ilgili sorumluluk algılarının saptanması ve öğrencilere yönelik olarak yapılan eğitim aracılığıyla öğrencilerin hastalıkla mücadele kapasitelerinin geliştirilmesine katkı sağlanması amaçlanmıştır. Araştırmada niteliksel ve niceliksel araştırma yöntemleri ardışık olarak kullanılmıştır. Kasım-Aralık 2021 döneminde yapılan niteliksel araştırma bileşeni kapsamında, 20 öğrenci ile yarı yapılandırılmış görüşmeler yapılmış ve öğrencilerin araştırma konusu hakkında görüş ve algıları daha detaylı anlaşılmış, niceliksel araştırmanın temel bir aracı olan eğitim ihtiyaçları tespit edilmiştir. Araştırmanın, Şubat-Mart 2022 döneminde yapılan niceliksel araştırma bileşenine 245 öğrenci katılmıştır. Araştırmaya katılan öğrencilere haftada iki gün, günde iki ders saat olmak üzere toplam sekiz saat eğitim verilmiştir. Eğitim öncesi ve sonrasında öğrencilere ön test ve son test uygulanmış, amaçlar doğrultusunda hedeflenen değişimler tespit edilmiştir. Araştırmacılar tarafından oluşturulan veri toplama formunda ''COVID-19 Korkusu Ölçeği'' ve ''COVID-19 Aşısına Yönelik Tutumlar Ölçeği''nden faydalanılmıştır. Araştırmanın niceliksel verilerinin analizinde SPSS 23.0 ve niteliksel verilerinin analizinde MAXQDA v2022 programı kullanılmıştır. Araştırmanın yürütülebilmesi için etik kurul ve ilgili tüm kurullardan yazılı izin alınmıştır. Niteliksel araştırma bileşeninde yapılan analizler sonucunda dört ana tema belirlenmiştir. Bu temalar ''COVID-19 pandemisi psikososyal etkileri'', ''COVID-19 pandemisi ile mücadele yöntemleri'', ''COVID-19 pandemisinde bilgi arama davranışı'', ''COVID-19 pandemisinde öğretmenlerin rolü'' şeklindedir. Niceliksel araştıma bileşenine katılan 245 öğrencinin %73,1'i kadındır ve yaş ortalaması 21,76±2,76'dır. Katılımcıların %64,5'i yurtta kalmaktadır. COVID-19 ile ilgili özellikler incelendiğinde katılımcıların %79,2'si daha önce hiç hastalık geçirmemiş, %98,8'i en az bir doz COVID-19 aşısı olmuş, %51,4'ü ise aşı olmadan önce aşı kararsızlığı yaşamıştır. %73,1'i hastalık hakkında bilgi almak için T.C. Sağlık Bakanlığı ve diğer ulusal resmi siteleri kullanmaktadır. Katılımcıların ön test ve son test sonrası bazı kapasiteleri karşılaştırıldığında; korku ölçeği puanları (p<0,001), bilgi puanları (p<0,001), infodemi önerme puanları (p<0,001), internetten yüksek ve düşük kalitedeki sağlık kaynaklarını ayırt edebilme yetisi (p<0,001) ve COVID-19 aşısına yönelik tutumları (p<0,001) açısından istatistiksel olarak anlamlı bir fark bulunmuştur. Sonuç olarak, öğretmen adaylarının COVID-19 ile mücadele kapasitesini arttırabilmek ve kendi sağlıklarını koruyabilmek dönem şartlarının meslekleri açısından gerektirebileceği sorumluluklar açısından önem kazanmaktadır. Kendilerinden beklenen bu davranışları yapabilmeleri için mezuniyet öncesi yetkinliklerinin sağlık eğitimi gibi sağlığı geliştirme çalışmaları aracılığıyla geliştirilmesi kritik öneme sahiptir. Bu araştırmada bu tür müdahale çalışmaların faydalı olabileceği kanıtlanmıştır. Toplum sağlığını ilgilendiren konularda sağlık hizmeti vericiler dışında diğer meslekler ile sektörler arası iş birliği ve ortak çalışmalar önemlidir.