Hamzavî'nin Hamza-nâmesi (24. Cilt), İnceleme-metin-sözlük

Konusu tarih olup tarihi yapılardan yararlanan ve geçmişi aydınlatan edebi eserlerimiz içinde, halkın yaşayışını ve kültürünü anlatan Halk Edebiyatı külliyatımızın önemli bir yeri vardır. Türk Edebiyatı ismi altına ele alınan Hamza-nâmeler, ilk defa Emir Süleyman Çelebi'nin musahiplerinden şâir Ahmedî'nin kardeşi Hamzavî tarafından kaleme alınmıştır. 14. asırda şair Ahmedî'nin kardeşi Hamzavî tarafından yazılan Hamzanâme, Anadolu sahasında gerek dil bilgisi gerek halk edebiyatı açısından içinde önemli bilgiler barındıran kıymetli bir külliyattır. Hamzanâme, Hz. Muhammet'in amcası Hz. Hamza'nın menkıbevî hayatı ve savaşlarını konu alan destanî halk hikâyelerinin genel adıdır. Hz. Hamza'nın, İslamiyet'in başlangıcında Hz. Muhammet'i koruma ve Müslümanlığı yayma hususunda gösterdiği kahramanlıkları Hamzanâme adını alan destanî halk hikâyelerin oluşmasına zemin hazırlamıştır. Üzerinde çalıştığımız eserin içinde olağanüstü ögeler fazlaca bulunmaktadır. Bu ögeler, yine dinî motiflere dayandırılarak anlatılmış ve metinde yaşananlar gündelik hayata dâhil olmuştur. 24. ciltte Hazret-i Hamza'nın, İran şahı Nûş-i Revân ve Salsal ile yaptığı savaşlar anlatılır. Yüksek lisans çalışmamızı Eski Anadolu Türkçesi döneminin dil ve gramer yapısına uygun olacak şekilde yaptık. Üzerinde çalıştığımız 24. cildin, İstanbul Üniversitesi Nadir Eserler Kütüphanesinde ve Yapı Kredi Sermet Çifter Araştırma Kütüphanesinde birer nüshası bulunmaktadır. (İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi, Nadir Eserler Kütüphanesi, Nd. 2496. ve Yapı Kredi Sermet Çifter Araştırma Kütüphanesi, Y- 1096.) Çalışmamızın büyük çoğunluğunu İstanbul Üniversitesi Nadir Eserler Kütüphanesinde bulunan nüshaya göre yaptık. Üzerinde yüksek lisans çalışması yaptığımız eserin: İlk önce metnin transkripsiyonlu çevirisini yaptık. Ardından metnin özetini verdik. Daha sonra metnin tüm söz varlığını yansıtan kapsamlı bir sözlüğünü hazırladık. Anahtar Kelimeler: Hamzanâme, Hamzavî, 14. Yüzyıl, Eski Anadolu Türkçesi, 24.cilt, Halk Hikâyeleri, Okunma Kayıtları.