Harmanlanmış öğrenme ortamının öğretmen adaylarının akademik başarısına, ders çalışma alışkanlıklarına ve güdülenme düzeylerine etkisi

Bu araştırma, harmanlanmış öğrenme ortamının öğretmen adaylarının başarısına, ders çalışma alışkanlıklarına ve güdülenmeleri üzerindeki etkisini belirlemek amacıyla yapılmıştır. Bu Araştırmaya, 2012 – 2013 öğretim yılı bahar yarıyılında, Siirt Üniversitesi Eğitim Fakültesi İlköğretim Anabilim Dalı Matematik Öğretmenliği Dalı dördüncü sınıf normal örgün öğretim (N.Ö) ve İkinci öğretim (İ.Ö) ile Sosyal Bilgiler Öğretmenliği Dalı üçüncü sınıf normal örgün öğretim sınıflarına devam eden 158 öğrenci katılmıştır. Deneysel çalışmada kullanılan "İnsan İlişkileri ve İletişim" dersi, matematik öğretmenliği dalı dördüncü sınıf ve sosyal bilgiler öğretmenliği dalı üçüncü sınıflarında okutulduğu için bu iki bölüm çalışmaya dâhil edilmiş olup deney ve kontrol grupları kendi içlerinde rastgele belirlenmiştir. Buna göre; matematik 4/A (İ.Ö) ve sosyal 3/B (N.Ö) sınıfları deney grubu, Matematik 4/A (N.Ö) ve Sosyal 3/A (N.Ö) sınıfları ise kontrol grubunu oluşturmuştur. Veri toplama işlemlerine katılmayan, internet üzerindeki etkinlikleri düzenli takip etmeyen veya devamsız olan deney gruplarından toplam 10 öğrenci, veri analizine dâhil edilmemiştir. Kontrol gruplarından devamsız olan 5 ve ölçekleri düzgün doldurmayan 8 öğrenci çalışmaya dâhil edilmemiştir. Buna göre matematik deney grubunda 38, kontrol grubunda 38, sosyal deney grubunda 41 ve kontrol grubunda 41 olmak üzere 158 öğrenci çalışma grubunu oluşturmuştur. Veri toplama araçları olarak; "İnsan İlişkileri ve İletişim" dersi başarı testi, ders çalışma alışkanlıkları ölçeği, güdülenme ölçeği ve görüşme soruları kullanılmıştır. Uygulama toplam 10 hafta sürmüştür. Deney grubunda dersler harmanlanmış öğrenme yöntemine uygun olarak hem yüz-yüze ortamda hem de internet ortamında sunulmuştur. Harmanlanmış öğrenmenin çevrimiçi boyutunu oluşturmak üzere bir Öğrenme Yönetim Sistemi (ÖYS) olan Moodle kullanılmıştır. Kontrol gruplarında ise sınıf ortamında geleneksel öğretimle dersler işlenmiştir. Bu araştırmada, yarı-deneysel desen kapsamına giren "ön test-son test eşleştirilmiş kontrol gruplu desen" kullanılmıştır. Verilerin analizinde bağımsız örneklem t-testi, eşleştirilmiş örneklem t-testi ve tek yönlü varyans analizi (ANOVA) testleri kullanılmıştır. Veriler bilgisayar ortamında SPSS paket programı kullanılarak analiz edilmiştir. Anlamlılık düzeyi 0.05 olarak alınmıştır. Verilerin analizi sonucunda; matematik deney ve kontrol gruplarında yer alan öğrencilerin, "İnsan İlişkileri ve İletişim" dersi başarı testi son test puan ortalamaları arasında deney grubu lehine anlamlı bir farklılık olduğu görülmüşken (p<0.05), sosyal deney ve kontrol gruplarında yer alan öğrencilerin, "İnsan İlişkileri ve İletişim" dersi başarı testi son test puan ortalamaları arasında anlamlı bir fark olmadığı görülmüştür (p>0.05). Uygulama sonrası matematik-sosyal deney ve kontrol gruplarında yer alan öğrencilerin akademik başarı testi son test puan ortalamaları karşılaştırıldığında ise matematik deney (MD) - matematik kontrol (MK); matematik deney (MD) - sosyal deney (SD) ve matematik deney (MD) - sosyal kontrol (SK) grupları arasında matematik deney grubu lehine anlamlı bir fark olduğu saptanmıştır [F(3-154) = 13,69, p < 0,05]. Uygulama sonrası deney ve kontrol gruplarında yer alan matematik ve sosyal bilgiler öğretmenliği öğrencilerinin ders çalışma alışkanlıkları ölçeği son test puan ortalamaları genel ve alt boyutlarına göre anlamlı bir fark olmadığı görülmüştür (p>0.05). Yine uygulama sonrası deney ve kontrol gruplarında yer alan matematik ve sosyal bilgiler öğretmenliği öğrencilerinin güdülenme ölçeği son test puan ortalamaları arasında anlamlı bir fark olmadığı görülmüştür (p >0,05). Deney gruplarının akademik başarı ön test ve son test puanları karşılaştırıldığında hem matematik hem de sosyal bilgiler deney gruplarının akademik başarılarında son test lehine anlamlı bir fark olduğu gözlenmiştir (p<0.05). Deney gruplarının ders çalışma alışkanlıkları ölçeği ön test ve son test puanları karşılaştırıldığında hem matematik hem de sosyal bilgiler deney gruplarının ders çalışma alışkanlıklarında anlamlı bir fark olmadığı görülmüştür (p>0.05). Deney gruplarının güdülenme ölçeği ön test ve son test puanları karşılaştırıldığında matematik deney grubunun güdülenme ölçeği alt boyutlarından içsel hedef düzenleme, görev değeri ve kontrol inancı alt boyutlarında son test lehine anlamlı bir fark olduğu görülmüşken (p<0.05), sosyal bilgiler deney grubu ön test ve son test puanları arasında genel ve alt boyutlarda herhangi bir fark olmadığı görülmüştür (p>0.05). Öğrencilerle yapılan görüşmelerin değerlendirilmesi sonucunda; harmanlanmış öğrenme ortamının kendi hızında öğrenebilme, ders ile ilgili dokümanlara zaman ve mekân sınırlaması olmadan ulaşabilme, serbestçe kendini ifade edebilme, istenildiği zaman tekrar yapabilme, gibi olumlu yönler belirtilmiştir. Bu olumlu yönlerin yanında; her öğrencinin internet ve bilgisayar imkânı olmaması, teknolojik alt yapıda aksaklıklar yaşanması ve uzun süre bilgisayar başında çalışmanın sıkıcı olabildiği gibi olumsuz yönler de belirtilmiştir. Anahtar Sözcükler: Harmanlanmış Öğrenme, Web Destekli Öğrenme, Çevrimiçi Öğrenme, Öğretim Teknolojisi, Ders Çalışma Alışkanlıkları, Güdülenme, Moodle