Hastanemizde nütrisyonel anemi nedeniyle takip edilen çocukların değerlendirilmesi

Amaç: Anemi tüm dünyada yaygın olarak karşılaşılan önemli bir halk sağlığı sorunudur. Anemiler çocukluk devrinin yanı sıra her yaş sınıfında görülebilmektedir. Aneminin pek çok farklı nedeni olmakla birlikte nutrisyonel nedenler daha sık görülmektedir. Bu çalışmada amacımız ilimizdeki nutrisyonel anemilerin tiplerini, klinik özelliklerini, laboratuvar bulgularını ve bunları etkileyen özellikleri incelemektir. Gereç-Yöntem: Bu çalışmaya 2019-2021 arasındaki 3 yıllık süreçte hastanemiz Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları polikliniklerinde nutrisyonel anemi tanısı konulan 6 ay ile 18 yaş arası olgular çalışmaya dahil edildi. Bulgular: Çalışmamızdaki hastaların 2030 tanesi (%48.1) erkek, 2187 tanesi (%51.9) kızdı. Bu olgularımızın 1268 tanesi (%30.1) 6-24 ayları arasında, 856 tanesi (%20.3) 25-60 ayları arasında, 718 tanesi (%17) 61-144 ayları arasında ve 1375 tanesi de (%32.6) 144 aydan büyüktü. Olguların 3110 tanesi (%73.7) mikrositer anemi, 781 tanesi (%18.5) megaloblastik anemi ve 326 tanesi de (%7.7) ise mikst tip anemi olarak değerlendirildi. Erkeklerle karşılaştırıldığında kızlarda TDBK yüksek iken, transferrin satürasyonu düşük idi (sırasıyla 368.6±57.5 vs. 361.7±56.9 µg/dl, p=0.028 ve %19.9±11.3 ve 20.1±11.4, p=0.02). Megaloblastik ve mikst tip anemi gruplarına ait serum 25 (OH) D vitamini düzeyleri mikrositer anemi grubundakilere göre anlamlı oranda düşüktü (sırasıyla 14.2±9.3 vs. 15.8±9.9 ng/ml, p<0.001 ve 12.8±8.9 vs. 15.8±9.9 ng/ml, p<0.001). Mikrositer anemili olgularımızın 216 tanesinde (%6.9) malnütrisyon ve 174 tanesinde de (%5.5) obezite vardı, megaloblastik anemili olgularımızın 90 tanesinde (%11.5) malnütrisyon ve 42 tanesinde de (%5.4) obezite vardı, mikst tip anemili olgularımızın ise 24 tanesinde (%7.4) malnütrisyon ve 15 tanesinde de (%4.6) obezite vardı. Megaloblastik anemisi olan bireylerde malnütrisyon sıklığı mikrositer anemisi olanlara göre anlamlı oranda yüksekti (p=0.033). Sonuçlar: Nütrisyonel anemiler sıklıkla süt çocukluğu dönemiyle adölesan çağda gözlenmektedir, bu anemilerde uygun laboratuvar testleri ile tanı konulabilmektedir, nütrisyonel anemilerin tipleri arasında en fazla mikrositer anemiler görülmektedir. Bu anemilerin mikst formları da görülebileceğinden tanı aşamasında dikkatli olunmalıdır. Kızlarda özellikle mikrositer anemiler daha sık görülmektedir. Bu olgularda nütrisyonel anemi ve malnütrisyon birlikteliği görülebilmektedir. Serum 25 (OH) D vitamininin normal düzeyden düşük olması nütrisyonel anemilerin gelişmesi için bir risk faktörü olabildiğinden tedavi aşamasında bu husus da hesaba katılmalıdır. Anahtar Kelimeler: Nütrisyonel anemi, çocuk, mikrositer anemi, megaloblastik anemi, mikst tip anemi, D vitamini