Hatay/Dörtyol bağlamında ocak kültü

Türk kültürü içerisinde ateş ve ocak kavramları birçok öneme sahiptir. Ateş ve ocak geleneğinin İslamiyet öncesi Türk toplumlarında ve İslamiyet sonrası Türk toplumlarında etkin bir şekilde kullanıldığı bilinmektedir. Bakıldığında günümüz toplumları içerisinde ateş ve ocağın kullanımlarında değişiklikler olsa da halen kullanıldığı görülmektedir. Türk Mitolojisi içerisinde ateş ve ocak kavramlarının kutsal bir yere sahip olduğu görülmekte ve insanların hayatlarının önemli safhaları olan doğum, düğün, ölüm gibi zamanlarda ateş ve ocağı kullandıkları bilinmektedir. Bununla birlikte eski yılın bitip, yeni bir yılın başlangıcında yapılan törenlerde ateş ve ocak önemli bir yere aittir. Ateşin temizleyicilik özelliği ile insanları günahlardan arındırdığı ve bunun yanı sıra hastalıklara karşı tedavi edici özelliği olduğu da bilinmektedir. Ateş ve ocak kavramlarının hayatın her anında kullanılması sebebi ile Türk toplumları içerisinde büyük bir öneme ve kutsiyete sahip olduğu bilinmekte ve bu sebepten dolayı ateş ve ocağa belli dönemlerde törenler düzenlenerek kurbanlar sunulmaktadır. Bakıldığında ocak kavramı ateş ile ayrı düşünülmemektedir. Ocağın birçok farklı anlamları bulunmakla beraber, biz bu anlamları çalışmamız içerisinde ayrıntılı olarak vermiş bulunmaktayız. Çalışmamız da asıl ele almış olduğumuz ocak kavramı, insanları geleneksel yöntemlerle tedavi eden ve soya bağlı olarak bu geleneği sürdürme çabası içerisinde olan kişilerin, bu geleneği nasıl ve ne şekilde uyguladıkları hakkında bilgi vermektedir. Anadolu'nun birçok bölgesinde bulunan ocaklar gibi çalışmamız içerisinde ele aldığımız Hatay Dörtyol'daki ocaklarda, 21. yüzyılın gelişen ve değişen teknolojisine ve tıp dünyasına rağmen insanlar tarafından bazı hastalıkların tedavisi için etkin bir şekilde kullanıldığı görülmektedir. Bu bağlamda saha araştırması yaparak Hatay Dörtyol ilçesinde bulunan ocaklar ile görüşme yapma fırsatı elde etmiş ve bu kişilerin ocaklık geleneğini nasıl devam ettirdiklerini, hastaları nasıl tedavi ettiklerini ayrıntılı bir şekilde inceleme fırsatımız olmuştur.