Hava yolu şirketlerinin basın bülteni içerikleri üzerinden paydaş grup önceliklendirmelerinin belirlenmesi

Geçmişten günümüze kurumların hedef kitleleri ile arasında köprü kuran, amaçlarına ulaşmalarındaki stratejik planlamayı yapabilmelerini sağlayan halkla ilişkiler ve bu disipline ait uygulamalar olmuştur. Halka ilişkiler gibi uygulamaları da zaman içerisinde değişmiş, gelişmiş ve evrilmiştir. Gün geçtikçe önem kazanan medya ile ilişkilerin sağlam kurulması, kurumların başarıya ulaşmalarında yol gösterici olmuştur. Klasik yöntemlerle servis edilen basın bültenleri yerini kurumsal web siteleri aracılığıyla hedef kitleye ulaştırılan sanal basın bültenlerine bırakmıştır. Basın odaları aracılığıyla paylaşılan bu basın bültenlerinin içerikleri de hedeflenen paydaş grup önceliklendirmelerine göre oluşturulmuştur. Gerçekleştirilen tez çalışmasının amacı, kurumların kurumsal web siteleri aracılığı paylaştıkları basın bültenlerinde hangi paydaş grupları önceliklendirdiğinin belirlenmesidir. Çalışma kapsamında bu paydaş grupların belirli kriterlere göre hangi bültende, hangi oranda önceliklendirildiği incelenmiştir. Tez çalışması kapsamında halkla ilişkiler kavramı, halkla ilişkilerin tarihsel süreci, halkla ilişkiler yaklaşımları ve medya ilişkileri ile araçlarından bahsedilmiş, paydaş grupları ve paydaş teorisi hakkında detaylı açıklamalar yapılarak belirlenen beş hava yolu şirketinin kurumsal web sitesi aracılığıyla paylaştığı basın bültenlerinde hangi paydaş grupların önceliklendirdiğinin incelenmesi amacıyla kategorisel içerik analizi tekniği kullanılmıştır. Araştırmada Derya Gül Ünlü'nün (2015) Kim, Park ve Wertz (2010)'den uyarladığı, çalışmalarında yararlandıkları değişkenler listesinden yararlanılmıştır. Avrupa'nın en iyi beş hava yolu şirketi olarak seçilen Lufthansa, İsviçre Hava Yolları, Avusturya Hava Yolları, Türk Hava Yolları ve KLM Kraliyet Hollanda Hava Yolları'na ait 502 adet basın bülteni araştırma kapsamına dahil edilmiştir. Çalışmaya dahil edilen bu bültenler, içeriklerinde yer verdikleri paydaş grup önceliklerine göre kodlanmıştır. Gerçekleştirilen kategorisel içerik analizi sonrasında halkla ilişkiler uygulamaları arasında yer alan basın bültenlerinde kurumların medya aracılığı ile hedef kitlesi içerisinde bulunan hangi paydaş grupları önceliklendirdiği, hangi paydaş gruplara hitap eden içeriklere daha fazla oranda yer verdiği sonuçlarına ulaşmak amaçlanmıştır. Ortaya çıkan verilere istinaden kurumların temalarına bağlı olarak bültenlerde hangi paydaş grupları önceliklendirmeyi göz ardı ettiği, hangi gruplara olması gerekenden fazla önem gösterdiği bulgulanmıştır. Verilere bakıldığında, hem bülten temalarında, hem de bülteni yayınlayan kuruma bağlı olarak benzer paydaş grupların önceliklendirildiği görülmüştür. Bu sonuçlara göre en çok önceliklendirilen paydaş grubun Müşteriler olduğu, bunu da Çevredeki Topluluk Üyeleri paydaş grubunun takip ettiği belirlenmiştir. Önceliklendirme oranlarına bakıldığında göz ardı edildiği saptanan paydaş gruplar ise Hükümet İlişkileri ve Yasa Yapıcılar ile Aktivist gruplar olmuştur. Anahtar kelimeler: Halkla İlişkiler, Basın Bülteni, Paydaş Grup, Paydaş Grup Öncelikleri, Paydaş Teorisi