Hayat bilgisi öğretiminde çizgi film ve animasyon kullanımına ilişkin öğretmen görüşleri

Bu çalışma Hayat Bilgisi dersinde çizgi film ve animasyon kullanımına ilişkin öğretmen görüşlerinin belirlenmesi amacıyla yapılmıştır. Bu amaç çerçevesinde çalışmada nitel araştırma modellerinden durum çalışması deseni kullanılmıştır. Araştırmanın verileri beş oturumdan oluşan odak grup görüşmeleri yoluyla elde edilmiştir. Amaçsal örnekleme yöntemlerinden ölçüt örnekleme yönteminin kullanıldığı bu çalışmada Hayat Bilgisi dersini yürütmekte olan toplam 29 sınıf öğretmeninden veriler toplanmıştır. Araştırmada elde edilen veriler içerik analizine tabi tutulmuştur. Verilerin analizi için MAXQDA programından faydalanılmıştır. Elde edilen verilerden aşağıdaki sonuçlara ulaşılmıştır: Hayat Bilgisi dersinde 29 sınıf öğretmeninden 24'ünün çizgi film ve animasyonları kullandığı, yine bu öğretmenlerden 14'ünün çizgi film ve animasyon izledikleri belirlenmiştir. Sınıf öğretmenlerinin 16'sının izledikleri çizgi film ve animasyonları Hayat Bilgisi dersi ile ilgili bulduğu, 10'unun bazılarını ilgili bazılarını ilgisiz bulduğu, 3'ünün ise ilgili bulmadığı tespit edilmiştir. Odak grup görüşmelerine katılan 29 sınıf öğretmeninden 24'ü, Hayat Bilgisi dersinde daha çok dersin giriş ve geliştirme aşamasında çizgi film ve animasyonları kullanmaktadırlar. Sınıf öğretmenlerinin Hayat Bilgisi dersinde çizgi film ve animasyonları; konuyu görselleştirmek, kalıcılığı sağlamak, konuyu somutlaştırmak, dikkat çekmek, dikkat sürelerini artırmak, bilginin transferini sağlamak, anlatımı güncel kılmak, anlatımı desteklemek, yöntem ve teknik olarak kullanmak, model oluşturmak gibi amaçlarla kullandıkları belirlenmiştir. Sınıf öğretmenleri Hayat Bilgisi dersinde kullanılacak çizgi film ve animasyonların; dikkat çekici, özel kahramanları içeren, temalı, ilgi çekici, merak uyandırıcı, öğrenci seviyesine, bireysel farklılıklara, çoklu zekâya, kazanımlara, kültüre ve gerçeğe uygun ve de milli olmalı gibi özellikleri olması gerektiğini belirtmişlerdir. Sınıf öğretmenleri Hayat Bilgisi dersinde çizgi film ve animasyon kullanımının faydalarını ve sınırlılıklarını; öğretmen, öğrenci ve kazanımlar açısından belirtmişlerdir. En önemli faydaları; kalıcılığı artırma, rol model olma, dersi eğlenceli kılma, öğretime yardımcı olma, kazanımların kalıcı izli olmasını sağlama ve kazanımların pekiştirilmesi olarak belirtmişlerdir. En önemli sınırlılıkları ise; sürekli kullanım sonucu yaşanan olumsuzluklar, olumsuz rol model oluşturabilmeleri, her kazanım için uygun olmayabilmesi ve yanlış mesajlar içermesidir. Sınıf öğretmenleri Hayat Bilgisi dersinde çizgi film ve animasyonları; öğretimsel amaçlarla kullanmaktadırlar. Bununla birlikte Sosyal Bilgiler ve Fen Bilgisi konularının öğretiminde de kullanmaktadırlar. Yine sınıf öğretmenleri Hayat Bilgisi dersinde çizgi film ve animasyonları bir öğretim aracı olarak beş şekilde kullanmaktadır. Bunlar; yöntem ve teknik olarak, değerlendirmede, konu tekrarında, konu anlatımında ve bilgilendirmededir. Sınıf öğretmenlerinin Hayat Bilgisi dersinde çizgi film ve animasyon kullanımında dikkat edilmesi gereken hususları; verilen mesajların açık, içeriğin dersin hedefine ve amacına uygun, milli ve manevi değerleri kazandıracak şekilde olması gerektiğini belirtmişlerdir. Anahtar Kelimeler: Animasyon, Çizgi film, Hayat Bilgisi, Sınıf öğretmenleri