Hellenistik ve Roma Dönemi Heraclea Pontica kenti ve sikkeleri

Bu tezin amacı, Karadeniz'in güneybatı sahilinde bir Bithynia kenti olan Heraclea Pontica'nın Hellenistik ve Roma İmparatorluk dönemlerindeki tarihini ve sikkelerini ele almaktır. Daha önce bu isimle ve içerikle lisansüstü bir tez yapılmamış olması nedeniyle çalışmanın –en azından tez düzeyinde- özgün ve bundan sonra yapılacak çalışmalara temel teşkil edeceği kanaatindeyim. Tez iki ana omurga üzerine kurgulandı: kentin tarihsel süreci ve sikkeleri. Tarihsel süreç ele alınırken antik kaynaklar ile modern eserlerden yararlanıldı. Sikke kataloğu ise, yayımlanmış kataloglardaki sikkelerin tespit edilerek bir katalog oluşturulmasına dayanmaktadır. Antik dönemde iki doğal limana sahip olan Heraclea Pontica, birçok geminin uğrak noktası olmuştur. İ.Ö. 560'ta kuruluşundan İ.Ö. 70'te Roma himayesine girene kadar, Karadeniz sahasındaki önemini sürdürmüştür. Elverişli konumuyla kent kısa sürede gelişmiş, batıda Sangarius'tan başlayıp, doğuda Parthenius'a kadar olan bölgede topraklarını genişletmiştir. Kuruluş döneminde demokratik bir yapıya sahip olan kent, tiranlık dönemi ile gücünün zirvesine ulaşmıştır. Bithynia prensleri, Galatia tehlikesi, III. Aleksandros ve Roma dönemlerinde tutunmayı başaran Heraclea Pontica, Mithradates ve Romalılar arasında gerçekleşen savaşta Aurelius Cotta tarafından yağmalanmış, bu yıkımın ardından parlak günlerini geride bırakmıştır. Modern çağa ulaşan kalıntılar açısından Heraclea Pontica şanssız bir kenttir. Özellikle Hellenistik döneme ait az sayıda yapı ayakta kalabildiğinden, döneme ait bilgi veren antik eserler ve daha zengin bir buluntu topluluğu olarak sikkeler, kentin tarihini aydınlatmamızda kritik öneme sahiptirler. I. Kısım'da, kentin kuruluşu ve gelişimi ele alınırken Hellenistik ve Roma dönemlerinde kent tarihi Küçük Asya'daki önemli politik gelişmeler ile paralel irdelenmeye çalışılmıştır. II. Kısım'da, kentin sikkelerinin değerlendirmesi yapılmış, III. Kısım'daki Katalog bölümünde ise, kentin Hellenistik ve Roma döneminde basılan sikkeleri, sikkeler üzerindeki betimleme ve lejandları sunulmaya çalışılmıştır.