Hemşirelerin ahlaki cesaret düzeyleri ile hasta haklarını korumaya yönelik etik davranışları arasındaki ilişkinin incelenmesi

Bu araştırma hemşirelerin ahlaki cesaret düzeyleri ile hasta haklarını korumaya yönelik etik davranışları arasındaki ilişkinin incelenmesi amacıyla tanımlayıcı ve ilişki arayıcı türde yapılmıştır. Araştırmanın evrenini, verilerin toplanması sırasında Trabzon İl Sağlık Müdürlüğüne bağlı devlet ve eğitim araştırma hastaneleri ile Karadeniz Teknik Üniversitesi Sağlık Uygulama ve Araştırma Merkezi Farabi Hastanesinde çalışan hemşireler; örneklemini ise araştırmaya dahil edilme kriterlerini karşılayan ve araştırmaya katılmayı kabul eden 297 hemşire oluşturmuştur. Verilerin toplanmasında "Hemşire Bilgi Formu", "Hemşirelerde Ahlaki Cesaret Ölçeği" ve "Hemşirelerin Hasta Haklarını Korumaya Yönelik Etik Davranış Ölçeği" kullanılmıştır. Araştırma verileri kurum izinleri ve etik kurul onayı alındıktan sonra araştırmaya dahil edilme kriterlerine uyan ve araştırmaya katılmayı kabul eden hemşirelerle, yüz yüze görüşme yöntemiyle Şubat 2024-Kasım 2024 tarihleri arasında toplanmıştır. Verilerin analizinde ortalama, standart sapma, frekans, yüzde, ortanca, standartlaştırılmış beta katsayısı, Spearman'ın sıralama korelasyon katsayısı, Mann Whitney U testi ve Kruskall Wallis H testi ve yol analizi kullanılmıştır. Hemşirelerde Ahlaki Cesaret Ölçeği puan ortalamasının 78.38±14.6 ve Hemşirelerin Hasta Haklarını Korumaya Yönelik Etik Davranış Ölçeği puan ortalamasının 100.32±10.49 olduğu belirlenmiştir. Hemşirelerin ahlaki cesaret düzeyleri ile hasta haklarını korumaya yönelik etik davranışları arasında istatistiksel olarak anlamlı, pozitif yönde, zayıf düzeyde ilişki olduğu (r=0.317; p<0.001) ve ahlaki cesaretin hasta haklarını korumaya yönelik etik davranışı anlamlı düzeyde etkilediği saptanmıştır (p<0.001; R2=0.073). Hemşirelerin çalıştığı birim ve hemşireliği isteyerek seçme faktörleri ile Hemşirelerde Ahlaki Cesaret Ölçeği ve Hemşirelerin Hasta Haklarını Korumaya Yönelik Etik Davranış Ölçeği puanları arasında istatistiksel açıdan anlamlı farklılık saptanmıştır (p<0.05). Sonuç olarak, hemşirelerde ahlaki cesaret düzeyi arttıkça hasta haklarını korumaya yönelik etik davranışlar sergileme eğiliminde oldukları belirlenmiştir. Hemşirelerin hasta haklarını korumaya yönelik etik davranışları benimsemesinde ahlaki cesaretin dikkate alınması, etik, ahlak ve hasta hakları konularında hemşirelerin bilgi düzeylerinin artırılmasına yönelik eğitimler düzenlenmesi önerilebilir.