Hemşirelerin bireysel, mesleki ve çalışma ortamı özellikleri ile dönüşümcü liderliğin bireysel yenilikçilik düzeylerine etkisi

Günümüzde artmakta olan rekabet ve küreselleşme diğer kurumlar gibi sağlık sektöründe de değişimi zorunlu kılmaktadır. Sağlık kurumlarında en büyük ve önemli insan gücünü oluşturan hemşirelerin yenilikçi davranış sergilemeleri hizmetin kalitesi için büyük önem oluşturmaktadır. Yapılan çalışmalarda hemşirelerin bireysel yenilikçilik düzeylerini etkileyen pek çok faktör bulunmaktadır; ancak yapılan literatür taramasında dönüşümcü liderlik ve yenilikçi davranışın ilişkilendirildiği çalışmalar sınırlı sayıdadır. Araştırma, hemşirelerin bireysel, mesleki ve çalışma ortamı özellikleri ile bir üst düzey yöneticilerine yönelik dönüşümcü liderlik algısının bireysel yenilikçilik düzeylerine etkisini incelemek amacıyla yapıldı. Çalışma tanımlayıcı bir araştırma olarak tasarlandı. Araştırmanın örneklemini, bir üniversite hastanesi ve bir devlet hastanesinde en az bir yıldır çalışan toplam 300 hemşire oluşturdu. Veriler; Bireysel, Mesleki ve Çalışma Ortamı Özellikleri Bilgi Formu, Bireysel Yenilikçilik Ölçeği ve Dönüşümcü Liderlik Envanteri olmak üzere üç bölümden oluşan anket formu uygulanarak toplandı. Araştırmada hemşirelerin bireysel yenilikçilik düzeylerinin sorgulayıcı kategoride yer aldığı bulundu. Dönüşümcü liderlik envanteri puan gruplamasında ise hemşirelerin bir üst düzey yöneticilerine yönelik algıladıkları dönüşümcü liderliğin orta düzeyde olduğu bulundu. Lisansüstü eğitim alan, yönetici-eğitimci pozisyonda görev yapan, gündüz vardiyasında çalışan, mesleki otonomisi ve liderlik becerisinin yüksek olduğunu ifade eden ve çalıştıkları kurumun değişime açık olduğunu belirten hemşirelerin bireysel yenilikçilik düzeylerinin daha yüksek olduğu belirlendi. Hemşirelerin yaşı, deneyim süresi, iş yükü algısı, çalıştıkları kurumda yönetici desteği, kaynak sıkıntısı, birimdeki teknolojik alt yapı ve donanımın güncelliği ve çalışma koşullarının uygunluğuna göre bireysel yenilikçilik düzeylerinde fark olmadığı saptandı. Hemşirelerin bireysel yenilikçilik düzeyleri ile dönüşümcü liderlik arasında düşük düzeyde ilişki olduğu bulundu.Liderlik becerilerini yeterli bulan, yüksek lisans ve doktora eğitimine sahip, yönetici-eğitimci pozisyonda çalışan ve yöneticilerinin yüksek başarı beklentisine sahip olduğunu belirten hemşirelerin bireysel yenilikçilik düzeyininin yüksek olduğu belirlendi. Anahtar Kelimeler: Hemşire, Yenilik, İnovasyon, Bireysel Yenilikçilik, Dönüşümcü Liderlik.