Hepatokarsinogenez sürecinde Cullin 2 gen ekspresyonu ve aktivasyonunun rolünün hepatoselüler karsinom hücre dizilerinde incelenmesi

Hepatosellüler karsinoma (HCC) sirotik zeminde gelişir. Sirozun tetiklediği fibrogenez süreci hipoksik bir çevrenin oluşmasına neden olur. Bu hipoksik ortamda Hipoksice İndüklenen Faktör (HIF1) birikir. HIF1 glukoz metabolizması, sağ kalım, invazyon, anjiyogenez, metastaz ile ilişkili pek çok genin ekspresyonunu başlatır. HCC'lerde HIF1 birikimi kötü prognozla ilişkilidir. HIF1 iki altbirimden oluşur: alfa ve ß. Hücrede ß alt birimi devamlı stabil durumdayken, alfa altbiriminin stabilitesi hücredeki oksijen konsantrasyonuna bağlıdır. Cullin 2 (CUL2) E3 ligazlar bu alfa alt birimini parçalanmasında görev yaparlar. Bu sayede hücrede HIF1 birikimini önlerler. Çalışmamızda önce HCC hücre dizilerinde CUL2 ekspresyon düzeyleri incelendi ve incelettiğimiz 12 hücre dizisinin tamamında farklı düzeylerde bazal ve aktif (neddile) CUL2 ekspresyonu olduğu saptandı. Daha sonra HIF1 birikimini artırdığı bilinen bir kimyasal olan Kobalt klorid (CoCl2) uygulamasının HCC hücre dizilerinde CUL2 ekspresyonuna etkisi araştırıldı. RT-PCR ve Western blot (WB) tekniği kullanarak yaptığımız çalışmamızda SK-Hep 1 ve HuH7 HCC hücre hatlarında CoCl2?nin zamana ve doza bağlı olarak CUL2 ekspresyonunu arttırdığını belirlendi. CoCl2,?ün hücre sağkalımını nasıl etkilediğini belirlemek için MTT yöntemini kullanıldı. CUL2 ekspresyonu artışının hangi mekanizma ile gerçekleştiğini belirlemek için HIF1 düzeyinin regülayonunda ve hepatokarsinogenez sürecinde rol oynadığı bilinen Hepatosit Büyüme Faktörü (HGF) /c-Met yolağının rolünü araştırdık. Bu yolağı seçmemizde daha önceki mikroarray çalışmalarımızda HGF reseptörü olarak bilinen c-Met aktive edildiğinde ekspresyonu değişen aday genlerden birinin CUL2 olması da rol oynadı. HGF veya Heparin aracılıklı c-Met aktivasyonunun CUL2 ekspresyonunu üzerindeki etkisini RT-PCR ve WB yöntemleri ile incelendi. RT-PCR ile Heparin ve HGF'nin tek başına CUL2 transkripsiyonunu arttırırken, birlikte CUL2 transkripsiyonunu baskıladığı belirlendi. WB tekniği kullanılan çalışmada Heparinin doz ve zamana bağlı olarak CUL2, HGF?nin de zamana bağlı olarak CUL2 ekspresyonunu arttırdığı saptandı. Sonuç olarak literatürde ilk kez HIF1 artışının, HGF, heparinin CUL2 ekspresyonunu düzenlediği belirlenmiştir. Bu da CUL2'nin hepatokarisnogenez sürecinde önemli rol oynayan bir protein olduğu düşündürmektedir. Anahtar kelimeler: CUL2, HIF1, CoCl2, heparin, HGF, HCC