Histerosalpingografi işleminin over üzerine olan zararlı etkilerini önlemede amifostin'in etkinliğinin araştırılması

Bu çalışma, Histerosalpingografi (HSG) işleminin over üzerine olan erken ve geç dönem zararlı etkilerini ortaya koyma ve oluşan zararlı etkileri önlemede antioksidan, sitoprotektif ve radyoprotektif bir ajan olan amifostinin etkinliğinin incelenmesi amacıyla yapıldı. Çalışma, 40 adet erişkin dişi Winstar Albino cinsi rat rastgele, prospektif, tek kör olarak Kontrol grubu, Radyasyon grubu, HSG grubu ve Amifostin grubu şeklinde 4 gruba ayrıldı. Her gruptaki 10 ratın yarısı rastgele seçilerek erken dönem etkilerini araştırmak üzere 3 saat sonra, diğer yarısı ise 1 ay sonra batınları açılarak overleri çıkarıldı. Her ratın overinin birinde histolojik ve immünohistokimyasal inceleme ve prolifere hücre çekirdek antijeni (PCNA) aktivitesi, diğer over dokusunda malondialdehit (MDA), Total Oksidan Seviye (TOS), Total Antioksidan Kapasite (TAK), Nitrik Oksit (NO), Tümör Nekrotizan Faktör-alfa (TNF-α) çalışıldı. Alınan intrakardiak kan örneklerinde Antimüllerian Hormon (AMH) düzeyleri ölçüldü. Oksidatif stres göstergesi olan parametrelerin (MDA, TOS, NO) tamamında 3. saatte gruplar arasında anlamlı fark izlenmezken, 1. ayda over dokusunda radyasyon ve HSG gruplarında kontrol grubuna göre anlamlı yükseklik izlendi (p<0,05). Bununla birlikte amifostin grubunda oksidatif stres bulguları belirgin olarak daha düşük izlendi. AMH değerleri açısından gruplar arasında anlamlı farklılık izlenmedi. Radyasyon ve HSG gruplarında histolojik olarak germinal epitel dejenerasyonu ve apoptozis anlamlı olarak artmış iken, PCNA immünreaktivitesi tüm gruplarda benzerdi. Amifostin grubunda germinal epitel dejenerasyonu ve apoptozis ise anlamlı olarak azalmıştı. Sonuç olarak bizim çalışmamız gösterdi ki, amifostin uygulaması radyasyon ve HSG işlemine bağlı olarak gelişen oksidatif hasarı onarmada etkili bir ajandır. Anahtar Kelimeler: Histerosalpingografi, amifostin, oksidatif hasar, over