Hürriyet Gazetesi'nin söz varlığına yönelik bir inceleme (1980-1996)

Bir dildeki sözlerin bütünü olarak nitelenen söz varlığı terimi bir dilin gelişmişliğini, zenginliğini ve özgünlüğünü göstermesi açısından oldukça önemlidir. Bu araştırmada Hürriyet gazetesinin farklı zaman aralığındaki kelimeleri, kullanış biçimlerine ve oranlarına bakılıp 1980-1996 yılları arasında yayınlanan Hürriyet gazetesi özelinde söz varlığı tespit edilmiştir. Bunun için örneklem yoluyla seçilen dokümanlar incelenmiş, toplanan verilerin analizinde içerik analizi yöntemi kullanılmıştır. Bu yöntemle elde edilen veriler dört yönden incelenmiştir. 1- 1980/1996 yılları arasında incelenen Hürriyet gazetesi sayılarında söz var-lığının nasıl olduğu ve söz varlığı açısından orantısal olarak nasıl bir fark oluştuğu saptanmıştır. 2- İncelenen Hürriyet gazetesi sayılarında metin türleri (haber yazısı, manşet, köşe yazısı ve spor haberleri) söz varlığı açısından orantısal olarak incelendiğinde nasıl bir fark oluşturduğu saptanmıştır. 3- İncelenen Hürriyet gazetesi sayılarının sözcük kökeni açısından tasnifi yapılmış ve Türkçe kökenli ögeler, yabancı kökenli ögeler şeklinde sınıflara ayrılarak kullanım sıklığı oranları belirlenmiştir. 4- Yabancı kökenli ögeler içinde yıllara göre hangi dillerin daha çok kullanıldığına bakılmış ve Türkçe ile dil alışverişi güçlü olan diller belirlenmeye çalışılmıştır. Toplanan veriler tematik olarak tasnif edilerek incelenmiş, yıllara göre değişimler grafikler ve tablolar vasıtasıyla ortaya konulmuştur. Bu araştırmanın incelendiği dönem aralığının söz varlığındaki değişimi göstermesi açısından alandaki özgün çalışmalardan biri olması beklenmektedir. Aynı zamanda gazete ile ilgili olarak tespit edilen kelime hazinesi, sayısal veriler ve yüz-delik oranlar üzerinde farklı yöntemlerle daha detaylı incelemeler yapılmasına imkân tanımaktadır. Anahtar Sözcükler: Hürriyet gazetesi, metin türleri, sayısal veri, söz varlığı ve Türk dili.