İbn Battûta Seyahatnamesi'ne göre Anadolu'da dinî ve sosyal müesseseler

Ortaçağ'ın en büyük Müslüman seyyahı sayılan İbn Battûta, XIV. yüzyılın başında yaptığı seyahatleri yaklaşık yirmi sekiz yıl sürmüştür. İslam dünyasının neredeyse tamamını gezen İbn Battûta eserinde 1333 yılında geldiği Anadolu coğrafyasındaki halkın yaşam tarzını, düşüncelerini, kültür ve medeniyetini ilgilendiren çok önemli bilgiler vermiştir. İbn Battûta, birçok yönüyle XIV. yüzyıl Anadolu'sunun bir fotoğrafını çekmiştir. Anadolu coğrafyasına İslam'ın hızla yayıldığı bir dönemde gelen İbn Battûta, İslamlaşmayı hızlandıran sebeplerden olan tekke ve zaviyelerle ilgili gözlemlerini aktarmıştır. Bu çalışmamızda İbn Battûta'nın seyahatnamesi özelinde Anadolu tekke ve zaviyeleri ile ilgili bilgiler ele alınıp değerlendirilmiştir. Çalışmada, tekke ve zaviyelerin Anadolu halkının dinî, ilmî, içtimaî, iktisadî, kültürel, siyasî, askerî yapısına etkisini ve katkısını incelemek amaçlanmıştır. İbn Battûta'nın gezdiği çağın imkânları düşünüldüğünde çok zor şartlar altında gerçekleştirdiği yolculuklarda medeniyetimiz ve tarihimiz açısından çok önemli bilgiler aktarmıştır. Anadolu'nun en ücra köşelerinde bile kurulan tekke ve zaviyelerin Anadolu halkının bu coğrafyada güçlenmesine, hızla İslamlaşmasına, halkın eğitim seviyesinin yükselmesine ve kalkınmasına olan katkısı ortaya konulmuştur. Araştırmanın sonucunda tekke ve zaviyelerin Anadolu toplumu üzerindeki çok yönlü etkileri ortaya konulmuştur.