II. Abdülhamid Dönemi Malatya'da ibtidaî eğitimi

XIX. yüzyıla girerken Osmanlı Devleti, siyasî, idarî, iktisadî, askerî alanlarda olduğu gibi ilmî ve kültürel alanlarda da birçok mesele ile karşı karşıya kalmış ve temel müesseselerde/kurumlarda ciddi anlamda sıkıntılar ortaya çıkmıştır. Bu sıkıntıları kaldırmak için devlet, ya söz konusu müesseselerin ıslahı yoluna gitmiş ya da yeni düzenlemelerle yeni müesseseler inşa etmiştir. Bilhassa Tanzimat Dönemi ile başlayan süreçte eğitim kurumları ve politikaları anlamında da köklü değişiklikler yapmıştır. Zira Tanzimat, Osmanlı Devleti için hem düşünce alanında büyük dönüşümlere hem de bu düşünce zemininde yeni kurum ve kuruluşların inşa edilmesine sebep olmuştur Aslında batının etkisiyle Osmanlı Devleti'nde XVII. yüzyıldan itibaren eğitimle ilgili ıslahat/yenileşme düzenlemeleri yapılmaya başlanmıştır. İlk olarak askerî kurum ve kuruluşlarda görünen batı etkisindeki düzenlemeler Tanzimat'la Osmanlının bütün kurum ve kuruluşlarında olduğu gibi eğitim alanında da belirleyici olmuştur. Tanzimat'tan sonra eğitim alanında atılan en ciddi adımlardan biri 1846 yılında Maârif-i Umûmiye teşkilatının kurulmasıdır. Eğitim kurumları ve siyasetinde yapılan yenilikler ve düzenlemeler II. Abdülhamid döneminde yeni bir ivme kazanmış denilebilir. Bu dönem, eğitim anlamında kurum ve kuruluşların hem sayı olarak artış kaydettiği hem de İstanbul, Anadolu ve Rumeli'de yaygınlaştığı bir dönemi ifade etmektedir. Buna bağlı olarak değişen, gelişen ve çeşitlenen eğitim kurumları ile yeni bir eğitim politikasının Anadolu'ya yayıldığı görülmektedir. Eğitim-öğretimle ilgili kurum ve kuruluşların taşra teşkilatının en küçük birimlerine kadar ulaştığı bilinmektedir. Bu tez çalışmasının konusu, II. Abdülhamid dönemi eğitim politikalarının önemli bir parçası olan ibtidaî eğitiminin, Malatya sancağı hudutlarında; mekteplerin inşası, personel maaşları, okutulan dersler, öğrenci kayıt ve nakilleri başlıklarında ele alınmıştır. Anahtar Kelimeler: Osmanlı, Eğitim, II. Abdülhamid, İbtidaî, Malatya,