Occupational health and safety assessment studies in two research laboratories

Bu tez çalışmaları kapsamında Dokuz Eylül Üniversitesi Çevre Mühendisliği Bölümü'ndeki araştırma laboratuvarlarından iki tanesi seçilerek iş sağlığı ve güvenliği değerlendirme çalışmaları yapılmıştır. İş sağlığı ve güvenliği değerlendirme çalışmaları yapılırken matematiksel modellerden faydalanılmıştır. Çalışmalara öncelikle Analitik Hiyerarşi Prosesi'nden (AHP) faydalanılarak başlanmıştır. AHP'de modellemeye başlamadan önce laboratuvarlarda yerinde gözlem yapılmış ve iş kazası riskleri ile alınan-alınmayan güvenlik önlemleri belirlenmiştir. Belirlenen riskler ve önlemler ışığında anket soruları hazırlanmış ve bu sorular laboratuvarlardaki tüm tam zamanlı çalışanlara ve öğrencilere sorulmuştur. Alınan cevaplar ile AHP'de oluşturulan matrisler entegre edilmiş ve hem iş kazaları hem de güvenlik önlemleri için bazı katsayılar hesaplanmıştır. Hesaplanan kaza katsayıları ile güvenlik katsayılarının korelasyonları yapılmış ve yüzde 94 gibi yüksek bir oranla birbirleriyle ilişkili bulunmuştur. Böylelikle AHP kullanılarak iş kazalarını azaltmak için güvenlik önlemlerini arttırmanın gerekli olduğu sayısal olarak ifade edilebilmiştir. Bu tez kapsamında çalışılan laboratuvarlar için AHP'de belirlenen riskler ayrıca Fine-Kinney Metodu (FKM) kullanılarak incelenmiş ve her bir laboratuvar için alınması gerekli görülen güvenlik önlemleri spesifik olarak belirlenmiştir. Ortaya konan bu güvenlik önlemleri için bir maliyet analizi de yapılmıştır. Kullanılan matematiksel modeller ışığında, tespit edilen iş kazalarını önlemek için laboratuvarlarda alınması gereken güvenlik önlemlerinin toplam maliyeti on bin Euro olarak hesaplanmıştır.