İki uçlu bozukluk hastalarında psikoeğitimin işlevsellik düzeylerine etkisi

Bu araştırma iki uçlu bozukluğu olan hastalara verilen psikoeğitimin hastaların işlevsellik düzeylerine etkisinin belirlenmesi amacıyla ön test-son test kontrol gruplu yarı deneme modeli olarak planlanmış ve yapılmıştır. Araştırma Gaziantep Üniversitesi Şahinbey Araştırma ve Uygulama Hastanesi Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Polikliniğinde araştırmanın yapıldığı tarihlerde, DSM-IV-TR tanı ölçütlerine göre iki uçlu bozukluk tanısı almış, ayaktan takip ve tedavisi yapılan, tüm hastalar araştırmanın evrenini oluşturmaktadır. Çalışmanın örneklemini ise araştırma kriterlerine uyan 40 deney ve 40 kontrol grubu olmak üzere toplam 80 hasta oluşturmuştur. Araştırmanın verileri, 13 Eylül 2010- 7 Haziran 2011 tarihleri arasında toplanmıştır. Verilerin toplanmasında Kişisel Bilgi Formu ile Bipolar Bozukluk İşlevsellik Ölçeği kullanılmıştır. Verilerin değerlendirilmesinde yüzdelik, aritmetik ortalama ve standart sapma, yates düzeltmeli ki-kare analizi, bağımlı ve bağımsız gruplarda t testi kullanılmıştır. Çalışmamızda deney grubundaki hastaların %65'ini, kontrol grubundaki hastaların %60'ını erkek hastalar oluşturmuştur. Deney grubundaki hastaların %62.5'i, kontrol grubundaki hastaların ise %52.5'i 18-35 yaşları arasındadır. Araştırma grubundaki hastaların eğitim öncesinde, ?Günlük etkinlikler ve hobiler?, ?İnsiyatif Alma ve Potansiyelini Kullanabilme? ve ?Toplumsal Etkinliklere Katılım? alt ölçeklerinden düşük puan aldıkları ve bu işlevsellik alanlarının hastalıktan daha fazla olumsuz etkilendikleri bulunmuştur. Bu işlevsellik alanlarını ise sırasıyla; duygusal, zihinsel, cinsel işlevsellik, damgalanma hissi, içe kapanıklık, ev içi ilişkiler, arkadaşlarıyla ilişkiler ve iş ile ilgili işlevsellik alanları takip etmektedir. Hastaların bu alanlarda ise orta ve alt düzeyde işlevselliğe sahip oldukları görülmüştür. Deney grubundaki hastaların duygusal işlevsellik, zihinsel işlevsellik, cinsel işlevsellik, damgalanma hissi, içe kapanıklık, ev içi ilişkiler, arkadaşları ile ilişkiler, toplumsal etkinliklere katılım, insiyatif alma ve potansiyelini kullanabilme işlevsellik alanları puan ortalamalarının ön teste göre son-testte anlamlı olarak daha yüksek olduğu bulunmuştur (p<0.001). Kontrol grubundaki hastaların bipolar bozukluk işlevsellik ölçeğinin 11 alt boyutunun ön-test ve son-test puan ortalamaları arasında istatistiksel olarak anlamlı fark olmadığı saptanmıştır. Çalışmamızda uygulanan psikoeğitimin iki uçlu bozukluğu olan hastaların işlevsellik düzeylerini artırmada etkili olduğu görülmüştür.Anahtar Kelimeler: İki Uçlu Bozukluk, İşlevsellik Düzeyi, Psikoeğitim