İktidar muhalefet ilişkisi bağlamında Demokrat Parti Dönemi Sinop milletvekillerinin TBMM'deki faaliyetleri (1950-1960)

II. Dünya Savaşı, modern demokrasilerin gelişiminde önemli bir aşama olmuştur. Müttefiklerin kazandığı bu savaş, aynı zamanda demokrasinin zaferi olarak kabul edilmiştir. Harbin bitmesiyle birlikte totaliter rejimler güç kaybetmiş ve dünya konjonktürü yeniden şekillenmiştir. Türkiye'nin harp dönemindeki genel siyaseti, savaşın dışında kalmak olmuştur. Fakat mevcut dengeler tarafsız kalmayı engellediğinden demokrasiyi savunan batı bloğu ile yakınlaşma sürecine girilmiştir. Çağdaş demokrasinin ana unsurlarından biri çok partili siyasi düzen olmuştur. Türkiye'deki çok partili sisteme geçiş denemelerini iki döneme ayırmak mümkündür. Bu ayrımda, II. Dünya Savaşı öncesi ve sonrası gelişmeleri ölçüt alınmıştır. Alternatif partili düzenin kesin olarak kurulması savaştan sonra gerçekleşmiştir. Bu ikinci devrede yeni siyasi partiler ortaya çıkmıştır. 7 Ocak 1946'da kurulan Demokrat Parti çok partili dönemdeki en etkili muhalefet partisi olmuştur. Kuruluşundan dört yıl sonra katıldığı genel seçimlerde ise muhalefetten, iktidara geçmiştir. Böylece 1950-1960 yılları arasını kapsayan Demokrat Parti Dönemi başlamıştır. 27 yıl devam eden Halk Parti iktidarının el değiştirmesi, iktidar-muhalefet ilişkilerine farklı bir dinamizm getirmiştir. Halk Partisi Sinop milletvekillerinin, iktidar-muhalefet ilişkilerindeki rolleri ve dönemin siyaseti üzerindeki etkileri bu çalışmanın konusu olmuştur. Aynı zamanda siyasi partilerin Sinop bölgesindeki seçim çalışmaları ortaya konularak seçmen ve sandık sonuçlarına olan etkisi tetkik edilmiştir. Demokrat Parti Dönemi, 27 Mayıs 1960 tarihinde askeri müdahaleyle sonlandırılmıştır. Yaklaşık on yıl devam eden bu süreçte toplam üç teşri dönemi gerçekleşmiş ve on dört Sinop mebusu yasama faaliyetinde bulunmuştur. İlk iki dönem Halk Partisine, son dönem Demokrat Parti'ye mensup olan bu mebusların çalışmaları, belirlenen periyot içerisinde araştırma kapsamına alınmıştır. Sinop milletvekillerinin meclis içerisindeki faaliyetlerine göre, muhalefet anlayışları hakkında çıkarımlar yapmak mümkün olmuştur. Bu bağlamda salt bir muhalefet takip etmek yerine eleştiriler oldukça yapıcı bir zihniyette gerçekleştirilmiştir. Ayrıca ülke meselelerini, particiliğin üzerinde tutan bir çizgide olmuşlardır. Dönemin meseleleriyle yakından ilgilenen bu mebuslar, yasama dönemlerinin şekillenmesine katkı sağlamışlardır.