İletişim bağlamında Arapçada terim oluşturma yöntemleri

Sâmi diller olarak tanımlanan ve bu dil ailesine mensup olan Arapça, kelime yapısı itibariyle bükümlü diller grubuna girmektedir. Genellikle iştikâk (türetim) yöntemiyle kelime elde edilen Arapça yapı itibariyle esnek özelliğe sahip olup bir kök kelimeden çok sayıda kelime türetme imkânına sahiptir. Bu çalışmada, Arapçanın terim türetme potansiyeliyle beraber iletişimin somut tezahürü olan terimleri, iletişim terimlerinin ne şekilde oluşturulduğu bağlamında ele almaya çalıştık. Kavramsal ve kuramsal çerçeve çizilirken klasik eserlerden ve modern dönem Arapça terim çalışmalarından elde edilen örneklerle üzerinde çalışılan konu somutlaştırılmaya çalışılmıştır. Çalışma, dört bölüm ve sonuç kısımlarından oluşmaktadır. Birinci bölümde araştırmanın konusu, amacı, önemi, yöntemi ve yararlanılan Türkçe ve Arapça kaynaklardan belli başlıları belirtilmiştir. Ayrıca konuyla ilgili tespit edilen doğrudan veya dolaylı olarak yapılan çalışmalar kronolojik sırasına göre verilmiş, konuyu çalışmaya duyulan ihtiyacın ne olduğu, literatürde hangi boşluğu doldurduğuna temas edilmiştir. İkinci bölümde terimin tanımı, özellikleri ve terminoloji hakkında genel bilgiler verildikten sonra, Arap dünyasında yapılan terim çalışmalarından, klasik dönemden günümüze kadarki süreçte kişisel ve kurumsal faaliyetlerden bahsedilmiştir. Üçüncü bölümde Arap dilini geliştiren terim türetme yöntemleri açıklanmıştır. Lafzî, mânevî ve iktirâzî olarak üç ana başlık altında ele aldığımız bu yöntemlerden sonra terim türetmede çok kullanılan Arapça kalıplar üzerinde durulmuştur. Dördüncü bölümde ise iletişimin tanımı ve iletişim türleri tanımlandıktan sonra yazılı iletişime örnek olarak postanın Arap coğrafyasındaki tarihsel gelişimi ve örneklem olarak seçilen bazı posta terimlerinin iştikâk bağlamında değerlendirmesi yapılmıştır. Ardından görsel ve işitsel iletişimle ilgili bilgiler verildikten sonra örneklem olarak seçtiğimiz bazı telekomünikasyon terimlerinin iştikâk bağlamında değerlendirmesi yapılmıştır. Son olarak günümüz medyası ve sosyal medya platformlarıyla ilgili genel bilgiler verildikten sonra yine örneklem olarak seçtiğimiz bazı medya terimlerinin iştikâk bağlamında değerlendirmesi yapılmış ve çalışma sonuç bölümüyle sonlandırılmıştır. Anahtar Kelimeler: Arap Dili, Terim, İştikâk, İletişim, İletişim Terminolojisi.