İlköğretim sekizinci sınıf Türkçe dersi öğretim programı dinleme/izleme alanının öğretmen görüşleri doğrultusunda değerlendirilmesi

Bu araştırmanın genel amacı, sekizinci sınıf Türkçe Dersi Öğretim Programı (TDÖP) dinleme/izleme alanını öğretmen görüşleri doğrultusunda değerlendirmektir. Bu amaç doğrultusunda ilköğretim sekizinci sınıf Türkçe öğretmenlerinin TDÖP'deki dinleme/izleme alanına ait amaç ve kazanımlar, etkinlikler, yöntem ve teknikler, araç-gereçler ile ölçme ve değerlendirme hakkındaki görüşleri de belirlenmiştir.Araştırma tarama modelinde betimsel bir çalışmadır. Araştırma evrenini Kars ili ve ilçelerindeki (Susuz, Akyaka, Digor, Selim, Kağızman ve Arpaçay) resmi ve özel ilköğretim okullarında görev yapan ve sekizinci sınıflarda Türkçe derslerini yürüten branş öğretmenleri oluşturmaktadır. Araştırmada veriler, nicel ve nitel veri toplama yöntemleri kullanılarak toplanmıştır. Araştırmada nicel veriler için araştırmanın evreni oluşturan 163 branş öğretmeninden 125'ine ulaşılmıştır. Nitel verileri elde etmek için ise, kolay ulaşılabilir durum örneklemesi kullanılmış ve 15 Türkçe öğretmeni ile görüşme yapılmıştır.Araştırmada nicel veriler araştırmacı tarafından geliştirilen ?İlköğretim Sekizinci Sınıf Türkçe Dersi Öğretim Programı Dinleme/İzleme Alanını Değerlendirme Anketi? kullanılarak, nitel veriler ise yarı yapılandırılmış öğretmen görüşme formu kullanılarak toplanmıştır. Öğretmenlere uygulanan anket sonucunda elde edilen veriler, betimsel istatistik tekniklerinden frekans ve yüzde kullanılarak analiz edilmiştir. Yapılan görüşmeler sonucunda elde edilen nitel verilerin analiz edilmesinde ise içerik analizi tekniği kullanılmıştır.Araştırma bulgularına göre, tamamen ve kısmen katılıyorum seçeneklerinin birleştirilmesi ile birlikte öğretmenlerin çoğunluğu (% 82) amaç ve kazanımların öğrencilerin dil gelişimine katkı sağladığını, diğer dil becerileriyle uyumlu olduğunu (% 72), toplumun beklenti ve ihtiyaçlarına uygun olduğunu (% 70) belirtmişlerdir. Görüşme yapılan öğretmenler de anket verilerini destekleyecek şekilde görüşlerini belirtmişlerdir. Aynı zamanda öğretmenler amaç ve kazanımların açık ve anlaşılır bir şekilde ifade edildiğini belirtmiş (% 79), görüşmeye katılan öğretmenlerin çoğunluğu (f: 9) amaç ve kazanımları ulaşılabilir bulmuştur. Öğretmenler, öğrencilerin en çok ?etkili dinleme/izleme alışkanlığı kazanma? amacında zorlandığını belirtmiştir. Tamamen ve kısmen katılıyorum seçeneklerinin birleştirilmesi ile birlikte öğretmenlerin çoğunluğu (% 74) temaları yeterli bulmuştur. Öğretmenler öğrencilerin en çok kişisel gelişim, toplum hayatı ve milli kültür temasına ilgi gösterdiklerini belirtmişlerdir. Öğretmenler bu temalara öğrencilerin ilgi göstermelerinin nedeninin bu temaların onların hayatlarına yakın olmasından kaynaklanabileceğini belirtmişlerdir. Öğretmenlerin çoğu, Türkçe Dersi Öğretim Programı'nda dinleme/izleme alanına yönelik önerilen yöntem-teknikleri ve etkinlikleri uygulamaya çalıştıklarını ifade etmişlerdir. Öğretmenler bu yöntem-teknikler ve etkinliklerin dinleme/izleme çalışmalarını olumlu yönde etkilediğini düşünmektedir. Bunun yanında öğretmenler, dinleme/izleme alanına yönelik etkinliklerin uygulanmasını öğrencilere açıklarken zorluk yaşadıklarını belirtmişlerdir. Öğretmenlerin en çok kullandıkları araç-gereçler öğretmen kılavuz kitabı, ders kitabı ve öğrenci çalışma kitabıdır. Araştırmaya katılan öğretmenler dinleme/izleme alanına yönelik olarak yeterince araç ve gereç kullanmamalarına okullardaki araç-gereç eksikliğini gerekçe olarak göstermişlerdir. Ayrıca tamamen ve kısmen katılıyorum seçeneklerinin birleştirilmesi ile birlikte öğretmenlerin çoğunluğu (% 79) TDÖP ile öğretmen kılavuz kitabını birbiriyle uyumlu bulmuştur. Araştırmaya katılan öğretmenler tarafından dinleme/izleme alanında kullanılan ölçme araçlarının, dinleme/izleme becerisini gözlem formu, dinleme/izleme becerisini kontrol listesi, kısa cevaplı maddeler, çoktan seçmeli maddeler, eşleştirme maddeleri, doğru/yanlış maddeleri, açık uçlu sorular, sözlü sınavlar, yazılı sınavlar, öz değerlendirme formu, grup öz değerlendirme formu, öğrenci ürün dosyaları, dinleme/izleme gelişim dosyası ve akran değerlendirme formu olduğu belirlenmiştir. Görüşmeye katılan öğretmenlerin çoğunluğu (f: 10) programda belirlenen ölçme araçlarının dinleme/izleme alanına olumlu katkıda bulunduğunu belirtmiştir ve öğretmenlerden bazıları dinleme/izleme alanında ölçme araçlarını kullanmanın zor olduğunu da dile getirmiştir. Sonuç olarak öğretmenler TDÖP dinleme/izleme alanı genel olarak yeterli bulmakla beraber programın daha etkili bir hale gelebilmesi için bazı şartlar (sınıfların araç-gereçlerle donatılması, sürenin arttırılması, dinleme metinlerinin sayısı arttırılması, ailenin eğitilmesi, etkinliklerin sayısının azaltılması, kitapların bölgelere göre hazırlanması, izleme kısmına da ağırlık verilmesi, ilgi çekici metin türleri konulması, bölgesel farklılıklar dikkate alınması) öne sürmüşlerdir.