İlkokul matematik ders kitaplarındaki doğal sayılarla çarpma ve bölme işlemleriyle ilgili problemlerin incelenmesi

Bu çalışmanın amacı, 2017-2018 İlköğretim Matematik Dersi Öğretim Programı'na göre yayınlanmış 2., 3. ve 4. sınıf ders kitaplarında yer alan doğal sayılarla çarpma ve bölme işlemleriyle ilgili problemlerin adım sayısı, yanıt türü, bağlamı ve bilişsel gereksinim özellikleri dikkate alınarak analiz edilmesidir. Betimsel analiz tekniği ile 2. sınıf düzeyinde bir, 3. sınıf düzeyinde iki ve 4. sınıf düzeyinde bir ders kitabı incelenmiştir. Kitaplarda yer alan problemler ilk olarak belirlenen dört özellik dikkate alınarak analiz edilmiş, sonrasında sınıf düzeylerine göre karşılaştırılmalar yapılmıştır. Elde edilen sonuçlara göre, çarpma ve bölme konu alanında bütün ders kitaplarında sadece sayısal cevap gerektiren tek işlemli, görsel temsillerle veya gerçek yaşam durumları ile ilişkili olmayan ve işlemsel bilgi becerisine yönelik problemler oransal olarak daha fazla yer almaktadır. Çarpmaya göre bölme konu alanında yer alan problemlerin, belirlenen özelliklere göre genel olarak daha dengeli bir dağılım sergilediği görülmüştür. Bununla birlikte, üst düzey bilişsel düşünme becerisi gerektiren matematiksel muhakeme ve problem kurma türü problem oranlarının tüm sınıf düzeylerinde düşük düzeyde kaldığı tespit edilmiştir. Öğrencilerin problem çözme, akıl yürütme, ilişkilendirme ve iletişim gibi matematiksel süreç becerilerinin gelişimi için matematik ders kitaplarında bu becerilerin gelişimine katkı sağlayacak türdeki problemlere daha fazla sayıda yer verilmesi gerektiği önerilmektedir.