İlkokul öğrencilerinin yaratıcılık öz yeterlik algılarına anne-baba ve öğretmen tutumlarının etkisi

Bir insanın yaratıcı olma becerisine ait kendi inancı olan yaratıcılık öz yeterlik, bireylerin gelecek yaşamında kazanacağı başarılar için oldukça önemlidir. Çağımızın en önemli becerilerinden olan yaratıcılık becerisinin çocuklarda geliştirilebilmesi için yaratıcılık öz yeterlik becerilerinin detaylı incelenmesi gerekmektedir. Bu çalışmanın amacı ilkokul öğrencilerinin yaratıcılık öz yeterlik algısını incelemek ve öğrencilerin yaratıcılık öz yeterlik algısına etki eden unsurlar içerisinde anne, baba ve öğretmen tutumlarına ilişkin görüşlerini ortaya koymaktır. Çalışma karma yöntem desenlerinden açıklayıcı sıralı desen kullanılarak yürütülmüştür. İlkokul öğrencilerinin yaratıcılık öz yeterlik algısını belirleyebilmek amacıyla Amasya ili, Merzifon ilçesindeki devlet okullarında 3. ve 4. sınıfta öğrenim görmekte olan 320 ilkokul öğrencisine bu araştırmada kullanılmak üzere hazırlanan 'İlkokul Öğrencileri Yaratıcılık Öz Yeterlik Algısı Ölçeği' uygulanmıştır. Ölçeğe katılan öğrenciler arasından 34 öğrenci ile araştırmacı tarafından geliştirilen yarı yapılandırılmış görüşme formu kullanılarak görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Örneklem belirlenirken karma yöntem örnekleme çeşitlerinden sıralı karma yöntem örneklemi kullanılarak örneklem belirlenmiştir. Görüşme yapılan öğrenciler amaca yönelik olarak seçilmiştir. İlkokul öğrencilerinin yaratıcılık öz yeterlik algıları, cinsiyet ve sınıf değişkenine göre incelenmiş, veriler SPSS paket programı kullanılarak analiz edilmiştir. Görüşmelerden elde edilen nitel veriler betimsel analiz yöntemi kullanılarak çözümlenmiştir. Yaratıcılık öz yeterlik algıları ölçeğinden elde edilen nicel verilerin analizi sonucu ilkokul öğrencilerinin yaratıcılık öz yeterlik algısının yüksek düzeyde olduğu, yaratıcılık öz yeterlik algısının cinsiyete göre kızların lehine farklılaştığı ancak sınıf değişkenine göre ise anlamlı bir farkın olmadığı sonucuna erişilmiştir. Görüşme formundan elde edilen bulgulara göre ilkokul öğrencilerinin akıcı, esnek ve orijinal düşünebilme becerilerine en fazla destek olanın öğretmenler olduğu; olumsuz anne baba ve öğretmen tutumlarının ise çocuğun yaratıcılık öz yeterlik algısına olumsuz yönde etki ettiği; ilkokul öğrencilerinin yaratıcılık öz yeterlik algısına anne, baba ve öğretmenlerin çoğunlukla olumlu yönde destek oldukları anlaşılmıştır.