İlkokul öğretmenlerinin değişime karşı dirençleri ile kişilik özellikleri arasındaki ilişkinin incelenmesi

Araştırmanın yapılma amacı, ilkokul öğretmenlerinin değişime karşı gösterdikleri direncin, kişilik özellikleriyle olan ilişkinin incelenmesidir. Veriler İstanbul İli Beykoz İlçesinde bulunan devlet ve özel ilkokullarda görev yapmakta 136 kadın ve 64 erkek olmak üzere toplam 200 öğretmenden toplanmıştır. Veriler kişisel bilgi toplama formu ve iki ayrı ölçek ("Kişilik Özellikleri Ölçeği (Sıfat Tarama Listesi)", "Değişime Karşı Direnme Nedenleri Ölçeği") kullanılarak elde edilmiştir. Ölçekler uygulandıktan sonra ulaşılan bilgiler kodlanarak bilgisayarda SPSS yazılımı yardımıyla çözümlenmiştir. İlkokul öğretmenlerinin değişime dirençlerinin cinsiyet, medeni durum, alan, öğrenim durumu, bulunduğu okulda çalışma süresi ve kıdem değişkenlerine göre farklılaşmadığı bulunmuştur. Okul türüne göre, devlet/resmi okulda görev yapan öğretmenlerin okulların kapasite eksikliğinden kaynaklanan direniş düzeylerinin özel okulda görev yapan öğretmenlere göre daha yüksek olduğu, yaş değişkeni açısından 20-30 yaş arasındaki öğretmenlerin yeni görev rol ve sorumlulukları alma isteksizliğinden kaynaklanan direniş düzeylerinin diğer yaş gruplarına göre daha yüksek olduğu sonucu bulunmuştur. İlkokul öğretmenlerinin kişilik özelliklerinin yaş, öğrenim durumu ve kıdem değişkenlerine göre farklılaşmadığı sonucuna varılmıştır. Cinsiyet değişkeni açısından erkeklerin kendini suçlama düzeylerinin kadınlara göre daha yüksek olduğu sonucu bulunmuştur. Medeni durum değişkeni açısından farklılık şefkat, uyarlık, otokontrol, kişisel uyum ve ideal benlik alt boyutlarında evlilerin lehine, bağımsızlık ve saldırganlık alt boyutlarında ise bekârların lehine anlamlı bulunmuştur. Okul türü değişkeni açısından uyarlık ve otokontrol alt boyutlarında farklılık devlet/resmi okulda görev yapan öğretmenlerin lehine özgüven ve erkeksi alt boyutlarında ise özel okulda görev yapan öğretmenlerin lehine anlamlı bulunmuştur. Alan değişkeni açısından başatlık alt boyutunda sınıf öğretmenlerinin lehine bir sonuç bulunmuştur. Bulunduğu okulda çalışma süresi değişkeni açısından gösteriş alt boyutunda farklılık 1-5 yıl arasında çalışanların lehine bulunmuştur. Kişilik özellikleri ölçeği kadınsı alt boyutu ile değişime direnç ölçeği bilgi eksikliğinden kaynaklanan direnişler alt boyutu arasında negatif yönde, kişilik özellikleri ölçeği yaratıcılık alt boyutu ile değişime direnç ölçeği değişimden zarar görme korkusundan kaynaklanan direnişler alt boyutu arasında pozitif yönde anlamlı ilişki bulunmuştur. Sonuç olarak, ilkokul öğretmenlerin kişilik özelliklerinin değişime direnç göstermelerinde kısmen de olsa etkili olduğu görülmüş, özellikle kişilik özelliklerinin eğitimin önemli bir parçası olan değişim ve değişime direnç üzerindeki etkileri kapsamlı olarak tartışılmıştır. Anahtar Sözcükler: Değişim, Değişime Direnç, Kişilik