İnanç alanında karşılaşılan mantık yanlışları

İnsan, akıl yürütme sürecinde hataya düşebilmektedir. Bir kişinin hangi durumlarda, nasıl yanlışa düştüğünü bilmesi bunu önlemeyi sağlar. Mantığın amacı, zihni yanlışa düşmekten korumaktır. Bu çalışma da insanların inanç konusunda, hangi noktalarda mantıksal açıdan hataya düştüğünü ortaya koymayı ve bu hataların incelenmesi üzerinde düşünmeyi hedeflemektedir. Ele alınan mantık hataları bir takım bâtıl inançlar ve İslam dini ile sınırlandırmıştır. Mantık yanlışları konusu, klasik mantık eserlerinde genellikle beş sanattan biri olan mugalata ya da safsata konusu içerisinde incelenmektedir. Bu çalışmada, ilgili kaynakların bu bölümlerinden yararlanılarak, insanların inanç alanında yaptıkları mantık hataları ve bu hatalara getirilen çözümleyici açıklamalar analitik ve hermenötik yöntemle ele alınmıştır. Kimi zaman inanç ve ibadet alanları oldukça girift bir şekilde iç içe geçtiği için bunların birbirlerinden ayrı değerlendirilmesi mümkün olamamaktadır. Bu nedenle de ibadete taalluk eden bazı mantık hatalarına da zaman zaman değinilmiştir. İlk önce insanların inanç noktasında düştükleri hatalar ortaya konulmuş, daha sonra bu mantık hatalarının nasıl giderileceği açıklanmaya çalışılmıştır. Mantık alanında, konuyla alakalı ciddi bir örnek verme sıkıntısı bulunmaktadır. Bu sorunun temel nedenlerinden birisinin, kimi mantıkçıların konuyla ilgili örnek vermek zorunda olmadıkları şeklindeki yaklaşımları olduğu söylenebilir. Bu çalışma, bu konuda eksikliği giderme noktasında küçük bir adım niteliği taşımaktadır. Anahtar Kelimeler: Mantık, Mantık Hatası, İnanç, Mugalata, Safsata.