İnfertil kadınlara verilen fertiliteyi destekleyici davranış kazandırma eğitiminin sağlıklı yaşam biçimi davranışları ve infertilite öz-yeterliğine etkisi

İnfertil Kadınlara Verilen Fertiliteyi Destekleyici Davranış Kazandırma Eğitiminin Sağlıklı Yaşam Biçimi Davranışları ve İnfertilite Öz-Yeterliğine Etkisi Amaç: Bu araştırma, infertil kadınlara verilen fertiliteyi destekleyici davranış kazandırma eğitiminin sağlıklı yaşam biçimi davranışlarına ve infertilite öz-yeterliğine etkisini belirlemek amacıyla yapılmıştır. Materyal ve metot: Araştırma, ön test- son test kontrol gruplu yarı deneme modeli kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın evrenini Doğu Fertil Tüp Bebek Merkezine başvuran infertil kadınlar oluşturmuştur. Power analizi yapıldığında örneklem büyüklüğü, her bir grup için 62 infertil kadın (62 deney, 62 kontrol) olarak hesaplanmıştır. Deney grubundaki kadınlara iki oturumda fertiliteyi destekleyici davranış kazandırma eğitimi yüz yüze görüşme yöntemi ile verilmiştir. Veriler, Mart-Ekim 2017 tarihlerinde, "Kişisel Tanıtım Formu", "Sağlıklı Yaşama Biçimi Davranışları Ölçeği-II (SYBDÖ-II)" ve "İnfertilite Öz-Yeterlik Ölçeği-Kısa Formu (İÖYÖ-KF)" ile toplanmıştır. Verilerin kodlanması ve değerlendirilmesi SPSS 16.0 paket programı kullanılarak bilgisayar ortamında gerçekleştirilmiştir. İstatistiksel değerlendirmede; yüzdelik dağılım, aritmetik ortalama, standart sapma, ki-kare, bağımsız gruplarda t testi ve bağımlı gruplarda t testi, Fisher's Exact Test ve Mann Whitney U Testi kullanılmıştır. Bulgular: Sağlıklı Yaşama Biçimi Davranışları Ölçeği-II ve İnfertilite Öz-Yeterlik Ölçeği-Kısa Formu ön test puan ortalamalarına göre deney ve kontrol grubundaki kadınların benzer sağlıklı yaşama biçimi davranışlarına (p= 0.363) ve infertilite öz-yeterliğine sahip olduğu saptanmıştır (p= 0.838). Verilen fertiliteyi destekleyici davranış kazandırma eğitimi sonrası SYBDÖ-II son test puan ortalamasının deney grubunda 136.52±19.25, kontrol grubunda 126.90±17.02 olduğu ve gruplar arasındaki farkın istatistiksel açıdan önemli olduğu saptanmıştır (p<0.05). İÖYÖ-KF son test puan ortalamasının deney grubunda 23.16±4.13, kontrol grubunda 20.43±4.19 olduğu ve gruplar arasındaki farkın istatistiksel açıdan önemli olduğu belirlenmiştir (p= 0.000). Sonuç: İnfertilite tedavisi gören kadınlara verilen fertiliteyi destekleyici davranış kazandırma eğitiminin sağlıklı yaşama biçimi davranışlarını ve infertilite öz-yeterliğini artırdığı saptanmıştır. Anahtar Kelimeler: Fertilite, İnfertilite, İnfertilite Öz-Yeterlik, Sağlıklı Yaşama Biçimi Davranışları