Eleştirel düşünme becerilerinin orta öğretim 10. sınıf İngilizce derslerine sunulması

Günümüz dünyasında, hızına ayak uydurmakta güçlük çektiğimiz birçok değişiklik meydana gelmektedir. İçinde bulunduğumuz yüzyılın beraberinde getirdiği teknolojik gelişmeler, ülkeler arasında ciddi bir rekabete yol açmaktadır. Bu rekabet insanların geleneksel ve sıradan becerilerin çok ötesinde birtakım yeteneklere sahip olmaları gerekliliğini doğurmuştur. Eleştirel düşünme becerileri bunların başında gelmektedir ve uluslar eğitim sistemlerini bu gerekliliğe göre şekillendirmektedirler. Eleştirel düşünme, eğitimin kaçınılmaz hedeflerinden biri olarak düşünülmelidir. Çünkü düşünme becerileri, hızlı değişimle karakterize olmuş bir toplum için çok gereklidir. Bu sebeple, bilişsel gelişimin öneminin gittikçe arttığı dünyamızda öğrencileri efektif düşünürler olarak yetiştirmek ve onlara üst düzey düşünme becerileri kazandırmak, eğitim politikasının temel amaçlarından biri olmalıdır. Son yıllarda Milli Eğitim Bakanlığı tarafından hazırlanan öğretim programlarında eleştirel ve üst düzey düşünme becerilerinden bahsedilmektedir. Ancak yine bakanlık tarafından hazırlanan ders kitaplarında ve yardımcı kaynaklarda, eleştirel düşünceye ait aktivite ve egzersizler bulunmamaktadır. Bu durum, öğrencilere üst düzey düşünme becerilerini kavratmada bilhassa öğretmen açısından çok büyük bir dezavantaj yaratmaktadır. Bu eksikliğin giderilmesi açısından ülkemizde yapılmış bir takım araştırmalar mevcuttur. Ancak kısıtlı sayıdaki bu araştırmalar, ülkemizdeki tüm eğitim kurumlarını kapsayacak şekilde bir uygulanabilirlik sunamamaktadır. Bu alandaki eksiği gidermek adına büyük ölçekte çalışmalar yapılmalı ve Milli Eğitim Bakanlığı bünyesinde müfredat ve materyal geliştirme çalışmaları yapılmalıdır. Araştırma 2017 – 2018 Öğretim yılını ve Çukurova Emine Nabi Anadolu Lisesi'ndeki 131 adet 10. Sınıf öğrencisini kapsamıştır. Çalışma bir örnek vaka incelemesi olup, 10. Sınıf İngilizce öğretim programına eleştirel düşünme becerilerinin sunulması, bir öğretim yılı boyunca öğrencilere bu yeni programa göre ders anlatılması ve sonuçların değerlendirilmesi temeline dayanmaktadır. İlk etapta öğrencilere bir anket verilmiş ve eleştirel düşünme düzeyleri tespit edilmiştir. Öğrencilere yeniden oluşturulmuş ders planları doğrultusunda aktiviteler ve görevler verilmiş ve eleştirel düşünme düzeyleri sınıf içerisinde belirli aralıklarla gözlenmiştir. Öğretim yılı sonunda verilen bir anketle de öğrencilerin eleştirel düşünme becerilerindeki gelişme seviyesi ölçülmüştür. Gerek final anketi gerekse karşılıklı görüşme sonucunda elde edilen veriler, eleştirel düşünce görevleriyle yeniden modellenmiş ders planları ışığında yapılan İngilizce derslerinin, öğrencilerin eleştirel düşünce becerilerine sahip olmalarını büyük oranda sağladığını ortaya koymuştur. Araştırma sonuçları ve ürünleri, yabancı dil öğretmenleri ile bakanlık bünyesindeki program ve materyal geliştiricileri için kayda değer bir öneme sahiptir. Ayrıca bu araştırma, alanda yapılacak benzer çalışmalar için de implikasyonlar içermektedir. Anahtar Kelimeler: Eleştirel düşünce, eleştirel düşünce öğretimi, üst düzey düşünme becerileri, eleştirel düşünce infüzyonu.