İnsan kemik iliği kökenli mezenkimal kök hücrelerinin ve K2 vitamininin osteosarkom hücreleri üzerine etkilerinin WNT/β-katenin yolağı hedeflenerek araştırılması

Histolojik olarak malign osteoid varlığı ile karakterize olan osteosarkom (OS), çocuklarda ve gençlerde en sık görülen primer kemik tümörüdür. Agresif ve metastatik yapıya sahip olan OS, genelde akciğere metastaz yaparak hastalığın ölümcül seyrine neden olur. Kemik iliği kaynaklı mezenkimal kök hücrelerin (MKH), mikroçevrede önemli rol oynadığı bilinmesine karşın osteosarkom hücreleri sağkalımına etkisi tartışmalıdır. Tümör mikroçevresindeki iletişim salgılanan sitokinler, kemokinler ve ekstraselüler veziküller aracılığıyla farklı yolakların aktivasyonu/inhibisyonu ile sağlanmaktadır. Ayrıca mikroçevrede var olan K2 vitamini ile kemik metabolizması arasındaki ilişkinin araştırılması, K2 vitamininin osteogenez modülasyonundaki olası rollerinin aydınlatılmasında önemlidir. Çalışmamızda, sağlıklı kemik iliği MKH'lerinin ve K2 vitamininin Saos-2 hücreleri üzerindeki apoptotik etkileri in vitro ortamda hücre-hücre teması olmadan (membranlı/insert) yapılan ko-kültür deneyleriyle incelendi. Saos-2 hücrelerinin apoptotik özellikleri akım sitometri yöntemiyle analiz edildi. Saos-2 hücrelerinin osteoblastik olgunlaşmayı indükleme yeteneğini değerlendirmek için Alkalen fosfataz (ALP) enzim aktivitesi spektrofotometrik olarak ölçüldü. Kültür sonrası süpernatanta salınan sitokinlerin (IL-6 ve TGF-β1) tayini ELİSA yöntemi ile belirlendi. Saos-2 hücrelerinde β-katenin proteinin ekspresyon çalışmaları ise immünositokimyasal olarak belirlendi. Ko-kültür sonuçlarımıza göre Saos-2 hücrelerinin MKH'ler ile etkileşiminde apoptotik hücre sayısının arttığı ancak istatistiksel olarak anlamlı bir fark olmadığı belirlendi. Kültür süpernatantlarından elde edilen ALP enzim aktivitesi ölçümlerinde azalma tespit edilmesine rağmen sonuçlar istatistiksel olarak anlamlı bulunmadı. Kültür süpernatantlarından elde edilen ELİSA sonuçlarına göre salgılanan IL-6 ve TGF-β1 sitokin miktarlarında azalma tespit edildi ancak istatistiksel olarak anlamlı fark bulunmadı. Saos-2 hücrelerinde immünohistokimyasal yöntemlerle boyanan β-katenin ekspresyonunun ko-kültür gruplarında hücre çekirdeklerinde anlamlı olarak azaldığı saptandı. Bu bulgular ışığında MKH'lerin ve K2 vitamininin osteosarkom mikroçevresine Wnt sinyal yolağı aracılığıyla etkili olduğu saptandı. K2 vitamininin tümorojeniteyi azaltabileceği ancak terapotik amaçlı kullanım için farklı doz ve süreleri içeren in vivo ve in vitro pre-klinik çalışmalarla desteklenmesi gerektiği sonucuna varıldı.