Meme kanserli kadınlarda öz yeterlilik, sağlıkla ilgili yaşam kalitesi ve etkileyen faktörlerin incelenmesi

Kronik hastalık yönetimi ve yaşam kalitesi üzerinde etkili olan durumlardan bir tanesi de öz yeterliliktir. Bu çalışmanın amacı meme kanserinde öz yeterlilik ve yaşam kalitesi arasındaki ilişkiyi ve etkileyen etmenler incelemektir. Tanımlayıcı tipte yapılan bu çalışma, Dhi Qar'daki Onkoloji Merkezinde yürütülmüştür. Meme kanseri nedeniyle kemoterapi alan kadınlar örneklemi oluşturmuştur (n=200). Veriler sosyo demografik anket formu, Genel Öz-yeterlik Ölçeği (GSE), Sağlıkla İlgili Yaşam Kalitesi Ölçeği (SYKÖ) kullanılarak toplanmıştır. Görüşmeler Arapça yapılmış, veriler yüz yüze görüşme yoluyla toplanmıştır. Veriler 20 Eylül 2020 ile 8 Kasım 2020 arasında toplanmıştır. Veriler SPSS versiyon 26 kullanılarak analiz edilmiştir. Verilerin değerlendirilmesinde; sayı, yüzde, aritmetik ortalama, standart sapma, Kruskal-Wallis testi, Spearman's korelasyon analizleri kullanıldı. Katılımcıların öz yeterlik (2.48±.920) ve yaşam kalitesi düzeyi (14.13±20.75) ortalaması düşük düzeyde tespit edilmiştir. Meme kanserli hastaların öz-yeterlik ile yaşam kalitesi arasında (p<0.01), yaş, eğitim, gelir ve öz-yeterlik arasında (p < 0.05), yaş, medeni durum, mesleki durum, gelir ve yaşam kalitesi arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki vardır (p<0.05). Öz-yeterlik ile yaşam kalitesi arasında bulunan anlamlı pozitif ilişkiden yola çıkarak bu hastalara yönelik düzenli eğitimlerin düzenlenmesi, kemoterapi bölümünde fizyolog ve psikiyatri hemşiresi bulunması ve meme kanserli hastaların öz yeterliliklerini arttırmak için daha kapsamlı palyatif bakım verilmesi önerilmektedir. Anahtar Kelimeler: Öz yeterlilik, sağlıkla ilgili yaşam kalitesi, meme kanseri