Isı ile polimerize olan akrilik rezin materyaline kitosan ve çay ağacı yağı eklenmesinin candida albicans inhibisyonu ve yüzey pürüzlülüğüne etkisi

Amaç: Çalışmanın amacı, protez kaide materyali olarak kullanılan polimetilmetakrilata (PMMA), çeşitli oranlarda kitosan ve çay ağacı yağı eklenmesinin, termal döngü öncesi ve sonrasında mikrobiyolojik etkilerinin karşılaştırılması ve eklenen kitosan ve çay ağacı yağının kaide materyalinin yüzey pürüzlülüğüne etkisinin değerlendirilmesidir. Yöntem: Çalışmada, ısı ile polimerize olan polimetilmetakrilata, %10 kitosan, %10 çay ağacı yağı ve %5 kitosan + %5 çay ağacı eklenerek; yüzey pürüzlülüğü testi için 20x10x3 mm, mikrobiyoloji testleri için ise 10mm çap ve 2mm kalınlıkta akrilik örnekler hazırlandı. Örneklerin yarısı 5-55°C sıcaklıkları arasında 5.000 devirlik termal döngüye tabi tutuldu. 4 grubun termal döngü öncesi ve sonrası etkileri incelenmek üzere toplam 176 örnek hazırlandı (n=11). Yüzey pürüzlülüğü (Ra) ölçümleri, kontakt profilometre test cihazı kullanılarak gerçekleştirildi. Mikrobiyoloji testleri için 37°C'de inkübe edilen test tüplerinden 24. saat ve 48. saat sonunda alınan örneklerde, spektrofotometre cihazında C. albicans'ın optik yoğunluğu ölçüldü. Ayrıca test tüpündeki karışım, seri seyreltmenin ardından sabaruod dextrose agar bulunan petriye yayıldı ve 48 saat sonra koloni sayımı yapıldı. Her gruptan termal döngü uygulamasından önce ve sonra olmak üzere rastgele seçilen 2 örneğin taramalı elektron mikroskobu görüntüleri alındı.İstatistiksel analizler SPSS 25.0 (Statistical Packages of Social Sciences) programı kullanılarak analiz edildi. İstatistiksel anlamlılık düzeyi p<0,05 olarak kabul edildi. Bulgular: Termal döngü uygulanmadan önce kitosan ve çay ağacı eklenen gruplarda, kontrol grubuna kıyasla C. albicans üremesinde istatistiksel olarak anlamlı azalma görülürken, yüzey pürüzlülüğünde ise gruplar arasında istatistiksel olarak anlamlı fark görülmemiştir. Termal döngü sonrasında ise kontrol grubu ve %10 çay ağacı yağı eklenen grupta benzer C. albicans üremesi ve pürüzlülük değerleri görülmüş ve gruplar arasında istatistiksel olarak anlamlı fark bulunamamıştır. Kitosan eklenen tüm gruplarda ise istatistiksel olarak anlamlı derecede artan pürüzlülük değerleri ve C. albicans üremesi görülmüştür. Sonuç: Kitosan ve çay ağacı yağının, PMMA'ya kısa dönemde etkili antifungal özellik kazandırdığı ve yüzey pürüzlülüğünü etkilemediği görülmektedir. Termal döngü sonrası sona eren antifungal etkinlikle birlikte, çay ağacı yağının PMMA'nın yüzey özelliklerini bozmadığı ve kontrol grubuna benzer C. albicans üremesi olduğu, kitosanın ise yüzey pürüzlülüğünü arttırdığı ve daha fazla C. albicans üremesine sebep olduğu görülmektedir. Anahtar Kelimeler: Kitosan, Çay ağacı yağı, Polimetilmetakrilat, Candida albicans, Yüzey pürüzlülüğü