İş sağlığı güvenliği akademik alana ilişkin bir değerlendirme: Web of scıence veri tabanına dayalı bibliyometrik inceleme

Bu çalışma, 2020–2024 yılları arasında iş sağlığı ve güvenliği (İSG) alanında yayımlanan bilimsel literatürü bibliyometrik analiz yöntemiyle incelemeyi amaçlamaktadır. İSG, yalnızca bireylerin fiziksel sağlığını değil; aynı zamanda zihinsel, ruhsal ve sosyal iyilik hâlini de kapsayan disiplinlerarası bir alan olarak değerlendirilmektedir. Son yıllarda dijital dönüşüm, küresel salgınlar ve değişen çalışma koşulları, bu alandaki araştırma gündemini önemli ölçüde etkilemiş ve yeni öncelikler doğurmuştur. Bu kapsamda, Web of Science (WoS) Core Collection veri tabanında "iş sağlığı (occupational health)", "iş güvenliği (occupational safety)", "ergonomi (ergonomics)" ve "işyerinde güvenlik (safety at work)" anahtar kelimeleriyle yapılan taramalar sonucunda elde edilen 9.553 açık erişimli akademik yayın analiz edilmiştir. Çalışmada, yayınların yıllara göre dağılımı, en fazla atıf alan makaleler, en üretken yazarlar, kurumlar, ülkeler, finansman kaynakları, disipliner dağılımlar ve yayınlandıkları dergiler ayrıntılı olarak incelenmiştir. Ayrıca anahtar kelime eşgörünürlükleri, kavramsal kümelenmeler ve uluslararası iş birliği ağları görselleştirme teknikleriyle haritalanmıştır. Elde edilen bulgular, COVID-19 pandemisinin İSG literatürü üzerinde belirgin bir etkisi olduğunu ortaya koymakta; psikososyal riskler, dijital ergonomi, yapay zekâ destekli önleme sistemleri ve çalışan ruh sağlığı gibi temaların öne çıktığını göstermektedir. Araştırma çıktılarının en yoğun olduğu ülkeler arasında Amerika Birleşik Devletleri, Çin, Almanya, Birleşik Krallık ve İtalya yer almakta; ayrıca disiplinlerarası yayınlarda dikkat çekici bir artış gözlemlenmektedir. Bu çalışma, İSG alanındaki güncel eğilimleri, tematik yapıları ve akademik iş birliği dinamiklerini görünür kılmakta; gelecekteki araştırmalara yön verebilecek stratejik bir çerçeve sunmaktadır. Böylece, hem kuramsal bilgi birikimine katkı sağlamakta hem de politika yapıcılar ve uygulayıcılar için karar destek mekanizması işlevi görmektedir.