İslam ahlak felsefesinde ahlakî hastalık kavramı

İslam Felsefesi, antik düşüncenin etkisiyle İslam dünyasında gelişen bir felsefe geleneğidir. İslam'ın farklı kültürlerle etkileşimi sonucu yapılan çeviri faaliyetleri, bu felsefi akımın oluşumunda önemli rol oynamıştır. Başlangıçta tartışmalara yol açsa da İslam bilginleri bu felsefeyi İslam inançlarına uyarlayarak ona sistemli ve İslam ile uyumlu bir yapı kazandırmıştır. Çalışmamız, bu geleneğin özellikle ahlak felsefesi bağlamında ürettiği birikimi odaklanarak erdem, erdemsizlik, ahlak ve ahlakî hastalık kavramlarını incelemektedir. Bu inceleme faaliyeti ise üç bölümde gerçekleştirilmektedir. İlk bölümde, ahlak, erdem ve erdemsizlik kavramları sözlük ve felsefi anlamlarıyla açıklanmaktadır. Ayrıca bu kavramların antikçağdan İslam felsefesine uzanan süreçteki gelişimine de değinilmektedir. İkinci bölümde, tıbbi bir olgu olarak hastalık kavramı araştırılmaktadır. Bu bağlamda, hastalık kavramının mahiyeti, tarihsel süreci, oluşumu, tedavisi ve engellenmesi gibi hususlar açıklığa kavuşturulmaktadır. Burada özellikle mizaç kavramının hastalıkla yakın ilişkisi vurgulanmakta ve izah edilmektedir. Tez, son bölümde, ahlakî hastalık kavramına yönelmektedir. Ahlakî hastalık kavramının ne olduğu, ahlakî hastalıkların nasıl meydana geldiği, bunların nasıl tedavi edileceği ve dolayısıyla insanların ahlakî sağlıklarına nasıl kavuşabilecekleri bu bölümde soruşturulmaktadır. Bölümde ayrıca, ahlakî hastalık kavramı ile erdemsizlik kavramı arasındaki irtibatın da netleştirilmesine çalışılmaktadır. Sonuç kısmında ise tüm bu çalışmamız boyunca ulaştığımız neticeler değerlendirilmektedir. Bireysel ve toplumsal yaşam için son derece önemli bir kavram olan ahlakî hastalık kavramının incelendiği bu çalışmada, nihai noktada, ahlakî hastalıkların olumsuz etkilerinin önlenmesi için erdemli davranışların teşvik edilmesi gerektiği vurgulanmaktadır.