İşletmelerde kişilerarası çatışmaların çözüm yöntemleri ve bir araştırma

Adı ve Soyadı : Tümer DEDE Anabilimdalı : İşletme Yönetimi Programı : :Genel İşletmecilik Tez Danışmanı : Prof. Dr. İnci Erdem ARTAN Tez Türü ve Tarihi : Yüksek Lisans - 2004 Anahtar Kelimeler :Yöntem, Başetme, Kişilerarası, Çatışma ÖZET Bu araştırmanın asıl amacı, Türkiye'deki konusu Yayın Satış Pazarlama ve Dağıtımı (gazete-dergi) olan özel bir işletmedeki çalışanların kişilerarası çatışma ile başetme yöntemlerini betimlemektir. Ayrıca çalışanların demografik özellikleri ile çatışma ile başetme yöntemleri arasında farklılık olup olmadığıda tespit edilmeye çalışılmıştır. Araştırma sonucunda çatışma düzeyinin yüksek olduğu, bu açıdan çatışma yönetiminin özellikle önem taşıdığı bu sektördeki çalışanlara çatışma ile başetme yöntemleri konusunda sahip oldukları tutumları ile ilgili geri bildirim sağlanmış olacaktır. Araştırmada veri toplama aracı olarak M.Afzalur Rahim tarafından geliştirilmiş olan çatışma ile başetme yöntemleri envanteri (ROCI-II) kullanılmıştır. Bu envanter kişilerarası çatışma ile başetme yöntemlerini kişinin üstü ile (FORM A), astı ile (FORM B), kendisi ile aynı düzeydeki çalışma arkadaşları ile (FORM C) çatışma yaşaması durumunda tercih ettiği stilleri tespit etmeye yönelik üç form şeklinde oluşturulmuş olup araştırmada form C kullanılmıştır. Anket araştırmacı tarafından mesai saatleri içerisinde 160 çalışana dağıtılmıştır. Dağıtılan anketlerden %76 oranında (122) anketin geri dönüşümü sağlanmıştır. Anketler bizzat araştırmacı tarafından geri toplanmıştır. Verilerin analizinden sonra 5 adet çatışma ile başetme boyutu ortaya çıkmıştır. Bunlar güç kullanma, işbirliği, kaçınma, uyma, uzlaşma faktörleridir. Araştırma kişilerarası çatışma durumunda aynı düzeydeki çalışma arkadaşları arasında en çok tercih edilen çatışma ile başetme yöntemi olarak işbirliği ve ikinciolarak ise uzlaşma yöntemini kullandığım ortaya koymaktadır. Güç kullanmanın çalışanların en az kullanmış olduğu çatışma ile başetme yöntemi olduğu tespit edilmiştir. Araştırma sonucunda ayrıca Türkiye'de basın sektöründe çalışanların çatışma ile başetme yöntemlerini tercih edişlerinin işyerindeki unvan açısından farklılık gösterdiği yönündeki hipotezimiz (Hs) güçlü bir oranda destek bulmuştur. Buna göre yönetici seviyesindeki çalışanlar kaçınma yöntemini kullanmaz iken astı olmayan elaman düzeyindeki çalışanlar kaçınma yöntemini tercih etmektedir. Bununla birlikte çatışma ile başetme yöntemlerinin tercih edilişinin cinsiyet (Hı), medeni durum (H2), eğitim durumu (H3), yaş (H4), işyerinde çalıştığı süre (H5), şuan ki görevini yaptığı süre (Hö) toplam çalışma tecrübesi (H7) gibi demografik faktörlere göre farklılık gösterdiği yönündeki ilk 7 hipotezimiz desteklenmemiştir.