İstanbul'da özel bir eğitim kurumunda eğitim alan çocukluk ve adölesan dönem öğrencilerinin COVID-19 pandemi döneminde uzaktan ve yüz yüze eğitimleri sırasında beslenme alışkanlıklarının ve besin tüketim sıklıklarının karşılaştırılması

Çocuk ve adölesanlar COVID-19 nedeniyle okul ve açık hava etkinliklerinden uzak kalarak kısıtlı sosyal hayatları sebebiyle hem psikolojik hem de fiziksel olarak pandemiden büyük ölçüde etkilenmişlerdir. Bu çalışmada pandemi döneminde uzaktan eğitim aldıkları için okul yerine evlerinde kısıtlı fiziksel şartlarda geçiren çocuk ve adölesanların beslenme alışkanlıklarında oluşan değişikliklerin yüz yüze eğitim almakta oldukları zamanla karşılaştırılması amaçlanmıştır. Bu bağlamda araştırma 07.02.2022 – 21.02.2022 tarihleri arasında İstanbul'da toplu beslenme sistemleri kapsamında yemekhane diyetisyenliği yaptığım Özel Ataşehir Bilgi Kolejinde öğrenim görmekte olan 5-18 yaş aralığındaki 160 öğrenci ile gerçekleştirilmiştir. Çalışmaya 5-11 yaş aralığında 21 kız, 33 erkek olmak üzere toplam 54 çocukluk çağı dönemi öğrencisi; 12-18 yaş aralığında 39 kız, 67 erkek olmak üzere toplam 106 adölesan dönem öğrencisi katılmıştır. Araştırmada öğrencilere 3 ana bölümden oluşan anket uygulanmıştır. Anket, ilk olarak kişisel bilgilerin sorgulandığı sosyodemografik form, ikinci bölüm öğrencilerin beslenme alışkanlıklarının değerlendirildiği genel bilgi formu ve üçüncü bölüm ise 6 ana başlık altında 46 besin öğesinin her birinin hem pandemi öncesi hem pandemi dönemi olarak incelendiği besin tüketim sıklığı anketinden (FFQ) oluşmaktadır. Çalışmada elde edilen bulgular değerlendirilirken, istatistiksel analizler için SPSS 24.0 programı kullanılmıştır. Sonuçlar % 95'lik güven aralığında, anlamlılık p<0.05 düzeyinde değerlendirilmiştir. Bulgulara göre öğrencilerin pandemi dönemi öncesine göre pandemi dönemi sonrası yumurta, balık, yağlı tohum, meyve, kurabiye-bisküvi-kek, hamur tatlıları, sütlü tatlıları ve asitli içecek tüketimleri artmıştır. Bunun yanı sıra ayran/yoğurt, beyaz et, kuru meyve, beyaz ekmek ve bulgur pilavı tüketimleri azalmıştır. Çocukluk dönemindeki öğrencilerin pandemi öncesine göre pandemi sonrası ayran/yoğurt tüketimlerindeki azalma oranı (%33,3) adölesan dönemindeki öğrencilerden (%11,3) ; beyaz et tüketimlerindeki azalma oranı (%22,2) adölesan dönemindeki öğrencilerden (%2,8) ; kuru meyve tüketimlerindeki azalma oranı (%24,1) adölesan dönemdeki öğrencilerden (%5,7) ; beyaz ekmek tüketimlerindeki azalma oranı (%27,8) adölesan dönemdeki öğrencilerden (%5,7) ; bulgur pilavı tüketimlerindeki azalma oranı (%22,2) adölesan dönemdeki öğrencilerden (%0,9) istatistiksel olarak anlamlı düzeyde yüksek saptanmıştır (p=0,001; p<0,01). Çocukluk dönemindeki öğrencilerin pandemi öncesine göre pandemi sonrası balık tüketimlerindeki azalma oranı (%31,5) adölesan dönemindeki öğrencilerden (%13,2) istatistiksel olarak anlamlı düzeyde yüksek saptanmıştır (p=0,019; p<0,05). Çocukluk dönemindeki öğrencilerin pandemi öncesine göre pandemi sonrası kurabiye-bisküvi-kek tüketimlerindeki artma oranı (%13) adölesan dönemindeki öğrencilerden (%2,8) istatistiksel olarak anlamlı düzeyde yüksek saptanmıştır (p=0,020; p<0,05). Kısıtlamaların yoğun olduğu COVID-19 pandemi döneminde kısıtlı fiziksel ve sosyal şartlarda kalan çocuk ve adölesanların yaşam koşullarının değişmesi ile yeme alışkanlıkları olumsuz yönde etkilenmiş ve olumsuz beslenme davranışları artarak, besin değeri düşük ve kalori içeriği yüksek yiyecek tüketimleri artmıştır. Anahtar Kelimeler: COVID-19, Besin Tüketim Sıklığı, Beslenme Alışkanlıkları, Çocukluk Dönem, Adölesan Dönem