İstanbul'daki endüstriyel miras kapsamındaki yapıların müze yapılarına dönüştürülmesinin sosyo-kültürel sürdürülebilirliğe katkısı

Endüstrileşme her kentte olduğu gibi İstanbul'da da hızlı bir yapılaşmaya sebep olmuştur. Artan nüfus, gelişen teknoloji ve sanayileşme sonucunda doğal kaynakların hızla tüketilmesi kaçınılmaz olmuştur. Sosyal ve çevresel sorunların çözümü disiplinler arası bir kavram olan sürdürülebilirliktir. Kent için önem arz eden yapıların hemen hepsi inşa edildiği dönem ve işlevi doğrultusunda ideal kurguyla en uygun yere yerleştirilmiştir. Değişen ve gelişen çevre ile birlikte yapının ve işlevinin gereksinimleri de değişmektedir. Yeni gereksinimleri karşılayamayan yapılar terk edilmeye mahkumdur. Endüstri Devrimi'yle hızla inşa edilen yapılar bir süre sonra işlev ömürlerini tamamlayarak terk edilmişlerdir. İnşa edildikleri dönemi yansıtan bu yapılar endüstriyel miras kapsamında değerlendirilmektedir. Geçmişten izler taşıyan yapıların strüktürel ömürlerini tamamlamadan terk edilmeleri âtıl yapı stoğu oluşmasına sebep olmaktadır. Bu noktada güncel olan yeniden işlevlendirme, sürdürülebilir bir yaklaşım olarak karşımıza çıkmaktadır. Önceleri Avrupa'da çokça örneği olan yeniden işlevlendirmenin kültürel mirasın aktarılmasında önemli bir yaklaşım olduğu yadsınamaz bir gerçektir. Son dönemde Türkiye'de de örneklerine rastlanan, tarihi yapıların yeniden kullanımında verilecek yeni fonksiyon, yapının konumu, mekânsal özellikleri ve çevresi ile bağdaşması gereklidir, ayrıca topluma; sosyal, ekonomik ve kültürel açıdan faydalı olmalıdır. Bu çalışma, yeniden işlevlendirmenin sürdürülebilir kalkınmaya ve sosyo-kültürel sürdürülebilirliğe katkılarını incelemek amacıyla yapılmıştır. Bu amaç doğrultusunda; geniş kapsamlı bir literatür taramasının ardından genel kavramlar ortaya konularak çalışmanın kapsamı belirlenmiştir. Bu kapsama dahil edilen örnek yapılar incelenerek tespitler yapılmıştır. Müze işleviyle hem yapının kendisinin hem de içinde bir döneme ya da bir konuya ait ürünlerin sergilenebilmesi sosyo-kültürel açıdan olumlu bir yaklaşım olarak görülmüştür. Bu çalışma, kapsamı doğrultusunda kendinden sonra yapılacak çalışmalara kaynak olmayı hedeflemektedir.