İzmirlilerin mültecilere bakışı üzerine bir alan araştırması

Geçtiğimiz yıllar içerisinde özellikle 2011 yılından itibaren Suriyeli mültecilerin kitlesel akını, göç alanına olan ilgiyi ve akademik çalışmaları artırmıştır. Göç alanında yürütülen çalışmalarda genel eğilim, ulus-devletin üzerine inşa edildiği unsurların; ulusal, toplumsal ve kültürel homojenliğinin göçmenler/mülteciler/sığınmacılar bir nevi "Yeni Ötekiler" tarafından tehdit edildiğine yönelik bilgiyi yoğunlukla üretmektedir. Göç çalışmalarından siyasete, medyadan STK'lara neredeyse göç üzerine üretilen birçok bilgi türünün göç konusunu ele alışı esasında bu sorunun yeniden üretimine katkı sağlamaktadır. Bu yaygın eğilimin aksine kapitalist/ulus devletler için göçmen/sığınmacı/mültecilerin hiç olmadığı kadar işlevsel ve faydalı olduğu vurgusu ön planda olan araştırmada, ayrıca dünyanın "yeni ötekileri" vasıtasıyla ulus devletin yurttaşları için milli kimliğin ve ortak hikâyenin nasıl yeniden üretildiği ve kapitalist ideolojinin yeni ötekiler sayesinde esas failleri gizleyerek, yarattıkları "günah keçileri" üzerinden sömürü düzenini nasıl sürdürdüğü irdelenmektedir. Yukarıdaki sıraladığımız unsurlar ekseninde araştırmanın temel amacı ise 2011 senesinde Suriye'de yaşanan şiddet kasırgasından kaçıp Türkiye'ye sığınan mültecilere dair İzmir'deki yerel halkın bakış açısını anlama ve bu bakış açısını şekillendiren unsurları analiz etmektir. Bu doğrultuda yersiz yurtsuz, devletsiz, köksüzleştirilmiş kılınan mülteciye bakış üzerinden ulus devleti, sınırları, vatandaşlığı, neoliberal politikaları, uyum ve entegrasyonu ve genel anlamda mültecilere yönelik üretilen söylemleri, politikaları irdelemektedir. Ayrıca yerli halkın mülteciyi görme biçimine etki eden dinamikler irdelenmekte ve esas faillerin konuşulması ve gündeme gelmesi için çaba gösterilmektedir. Mültecilerin ağırlıklı olarak istatistikler üzerinden ve güvenlik perspektifinden düşünülmesi ve değerlendirmesine karşın meseleyi derinlemesine ele almaya çalıştığımız araştırmanın saha çalışması, yurt içi ve yurt dışından gelen göçleri anlama noktasında özgün bir konuma sahip olan İzmir'de gerçekleştirilmiştir. Nitel araştırma yöntemlerini tercih ettiğimiz araştırmada, 64 İzmirli yurttaş ile "derinlemesine görüşme tekniği" kullanılarak görüşmeler gerçekleştirilmiş ve alanın ışığında beliren temalar aracılığıyla bulgular analiz edilmiştir. Son olarak, nitel araştırmaya uygun şekilde araştırmada büyük ölçekli genellemeler yapmak yerine İzmirlilerin mültecilerle ilişkilerini ve onlara dair bakış açılarını öğrenme hedeflenmiştir. ANAHTAR SÖZCÜKLER: Göç, Mülteci, İnsan Hakları, Algı, İzmir.