Jeneralize ve parsiyel epilepsi sendromlarında uyku mikroyapısının incelenmesi

Araştırma, jeneralize ve parsiyel epilepsi hastalarında ve sağlıklı kontrol gruplarında uykunun makro ve mikroyapıları arasındaki farklılıkları ortaya koymak amacıyla yapılmıştır. Çalışma, Eylül 2021-Eylül 2022 tarihleri arasında Aydın Adnan Menderes Uygulama ve Araştırma Hastanesi Nöroloji Polikliniği'ne başvuran jeneralize ve parsiyel epilepsi hastaları ile sağlıklı kontrol gruplarından toplam 89 hasta ile analitik vaka kontrol olarak gerçekleştirildi. Hastalara tek gecelik PSG-EEG çekimi ve Pittsburgh Uyku Kalite İndeks testi yapılmıştır. Araştırma grubunun uyku makro ve özellikle mikroyapıları incelenmiştir. Verilerin analizinde SPSS versiyon 26.0 programı kullanılmış ve Student-t, Mann Whitney U, ANOVA, Kruskal Wallis, Pearson ki-kare, Fisher's Exact testleri uygulanmıştır. İstatiksel anlamlılık seviyesi p<0,05 olarak kabul edilmiştir. Yapılan PSG-EEG çekimi sonucu araştırma grubunun %6,4'ünde TUAS saptanmıştır. Hastaların %83,3'ü parsiyel ve %17,7'si jeneralize epilepsi tanılıydı. Jeneralize epilepsi hastalarının santral görüntülemeleri normal, parsiyel epilepsi hastalarının %42,8'inde MTLS saptanmıştır. MLTS saptananların REM latansı, NREM evre 2 yüzdesi, uyku iğcik yapısında anlamlı farklılıklar saptanmıştır. PSG-EEG yapılan hastaların %18,6'sında IED (sadece jeneralize epilepsi) saptandı. İED saptananlarda sadece arousal uyku indeksi açısından anlamlı farklılık saptanmıştır. PUKİ test sonucunda jeneralize epilepsililerin %54,8'inde ve parsiyel epilepsililerin %75'inde skor ≥5 olarak sonuçlanmıştır. Araştırma grubunun uyku makroyapında REM süresi, REM yüzdesi, REM latansı, uyku etkinliği ve NREM evre 2 yüzdesi açısından anlamlı farklılıklar saptanmıştır. Uykunun mikroyapı değerlendirmesinde uyku iğcik ve K-kompleks parametrelerinde, arousal, pozisyon değişim ve desatürasyon indeksinde anlamlı farklılıklar saptanmıştır. Epilepsi grubunda antiepileptik ilaçların karşılaştırılması sonucu valproik asit (pozisyon değişim indeks), levetirasetam (REM latans ve uyku iğciği indeks), lamotrijin (uyku iğciği frekans) ve karbamazepin (uyku iğcik sayısı, indeksi, frekansı, süresi, NREM evre 2 iğcik sayı ve süresi, arousal ve evre değişim indeks) kullananlarda anlamlı farklılıklar saptanmıştır. Tez çalışmamızda uykunun makro ve özellikle mikro yapıları açısından epilepsi ve sağlıklı kontrol grupları arasında istatistiksel olarak anlamlı farklılıklar bulunmuştur. Anahtar kelimeler: Uyku mikroyapı, Uyku iğciği, K-kompleks, Uyku ve epilepsi