Kahverengi kokarca böceği halyomorpha halys (stal) (hemıptera: pentatomıdae) İstanbul ili Boğaz ilçeleri Sarıyer,Şile ve Beykoz'da yayılışı ve konukçuları.

Halyomorpha halys (Stål) (Hemiptera: Pentatomidae), kökeni Doğu Asya ( Çin, Japonya, Tayvan, Kore)' ya dayanan istilacı bir tür olarak bilinmektedir. Türkiye' de ilk olarak 2017 yılında Artvin ve İstanbul' da tespit edilmiş olup kısa sürede Karadeniz Bölgesi' nde yayılım göstermiştir. Son yıllarda karadeniz bölgesinde yapılan çalışmalar zararlının tespiti, yayılışı ve mücadelesi ile ilgili belirleyici bir yol izlenmesine olanak sağlarken, İstanbul' da bu ve benzeri herhangi bir çalışma yapılmadığı anlaşılmıştır. Bu çalışma İstanbul'un iklim ve bitki örtüsü bakımından Karadeniz Bölgesi' yle benzer özellikler gösteren Sarıyer, Şile ve Beykoz ilçelerinde yapılmıştır. Bu üç ilçede farklı lokasyon ve alanlar seçilmiş olup nisan ayı başında tuzaklar asılıp ekim ayı sonuna kadar haftalık olarak zararlı takibi yapılmıştır. Feromon tuzaklar yardımı ile yapılan çalışmada, zararlının bu üç ilçede de görüldüğü fakat henüz ciddi zararlara yol açacak yoğunluğa ulaşmadığı anlaşılmıştır. Zararlının 2021 ve 2022 yıllarında tuzaklarda ilk kez görüldüğü ay mayıs ayı olurken, en fazla yakalanan bireylerin her iki yılda da ağustos ayında gerçekleştiği görülmüştür.. Çalışmanın yapıldığı bu üç ilçeye bakıldığında zararlının en fazla görüldüğü ilçe Sarıyer olurken, en az görüldüğü ilçe ise Şile olmuştur. Zararlının konukçu tercihine bakıldığında örtü altı sebze tarımı yapılan alanlar dışında; fındık, elma, karışık meyve ve karışık sebze alanlarında zararlının varlığı tespit edilmiştir. H. halys' in yayılış gösterdiği ülkeler ve ülkemizdeki durumu göz önünde alındığında, bu zararlının ekonomik anlamda ciddi zararlara sebep olduğu bilinmektedir. Bu sebeple; yayılışını önlemek ve mücadelesinde başarıya ulaşmak için, ABD ve Avrupa ülkelerinde başarıyla uygulanan biyolojik mücadele etmenlerinden biri olan Trissolcus japonicus isimli parazitoit ile ilgili çalışmara bir an önce başlanması önem taşımaktadır.