Kamusal açık kent mekânı kullanımını dönüştüren bir mekanizma olarak yoğunluk: Levent bölgesi örneği

Kentlerin tarihinde bugünkü şekil ve içeriklerini kazandıran ana gelişmeler olarak, modernleşme, sanayileşme ve küreselleşme hareketleri sayılabilir. Bu hareketlerin ışığında, kent yoğunluğu kurgusu, kavramsal bileşenlerinin özellikleri ve diğer kent bileşenlerinin farklı etkileriyle, farklı tanımlama ve değerlendirmeler almıştır. Yoğunluk, aldığı bu değerlendirmelere bağlı olarak, seviyesi düşürülmeye veya yükseltilmeye çalışılmıştır. Örneğin tarihte, sanayileşme yüzünden iş sahası yakınlarında artmakta olan konut problemiyle yüzleşen kentlerde yoğunluğu düşürmenin yolları aranırken; küreselleşmenin hız ve tüketimine karşın sürdürülebilirliğin sağlanması amaçlanan kent merkezlerinde kaybedilen yoğunluk geri kazandırılmaya çalışılmaktadır. Bir diğer yoğunluk kurgusunun farklı yorumlanması örneği, mekânın ayrılmaz bir bileşeni olan yoğunluğun farklı sosyokültürel etmenler ile farklı ifadelere sahip olmasında yatmaktadır. Bu örneklerin gösterdiği gibi birbirinden farklı değerlendirme ve yorumlamalar sonucunda kurgulansa da, yoğunluk bir mekânda mekânın her zaman bahsedilebilen bir niteliğidir. Kent ve kentlinin içinde bulunduğu karşılıklı etkileşim ve dönüşüm süreçlerinin, mekânın ayrılmaz parçası olan mekânın yoğunluğu kurgusu üzerinden incelenmesi tezin ana problemini oluşturmaktadır. Bu inceleme, kendi iç dinamikleriyle değişmekte olan kentlerin, sosyal ilişkiler ve mekânın buluştuğu nokta olan kent ve toplumun en çok etkileşimde bulundukları yerler, yani kamusal açık kent mekânları üzerinden geçekleştirilmiştir. Tez kapsamında yoğunluk kavramının dönüştürücü etkisi ve kamusal açık kent mekânı değişimine etkisi ele alınmaktadır. Yoğunluk kurgusunun ne olduğunu ele alan kuramsal çerçeve, yoğunluğu ele alış biçimleri ve değerlendirmelerine göre kavramsal olarak incelemekte olup, kamusal açık kent mekânında nasıl gözlenmekte olduğunu tespit edebilmek adına, yoğunluğun tüm tanımları, değer ve değerlendirmelerine göre farklılıklar içeren kamusal açık kent mekânları üzerinde çalışma yapılmıştır. Levent bölgesinde yer alan, farklı niteliklere ve yoğunluk dinamiklerine sahip olan iki kamusal açık kent mekânı çalışma alanları olarak ele alınmıştır. Çalışma kapsamında anket ve sistematik gözlemlerle ele alınan kamusal açık kent mekânlarının, yoğunluğun değiştirici etkisi karşısında nasıl etkilendikleri ortaya çıkarılmaya çalışılmış, bulguların değerlendirilmesiyle yoğunluğun dönüştürücü etkisine dair, kavramsal çerçeve ve uygulama alanlarındaki sonuçlar arasındaki ilişkilerin ortaya konması hedeflenmiştir. Tez çalışması, yoğunluğu problem alanı olarak belirleyen ve bu problem doğrultusunda çalışmanın amacını, kapsamını ve sorularını açıklayan giriş bölümü ile başlamaktadır. Giriş bölümünde ortaya koyulan soruların tespit ve analizlerine yönelik olarak takip edilecek araştırmanın yöntemi ve çalışmanın organize edilmesi de ortaya konmaktadır. İkinci bölümde yoğunluk ve kamusal açık kent mekanı tanımlamaları yapılmakta ve aralarındaki ilişkinin altını çizen konular üzerinde durulmaktadır. Araştırmanın problemlerinin incelenmesine yönelik üçüncü bölümde, Levent Bölgesi'nde yer alan, seçilen kamusal açık kent mekânlarının özellikleri ve seçilme nedenleri üzerinde durulmuş, araştırmanın yöntemi doğrultusunda yapılan çalışmalar sonucunda elde edilen bulgular belirtilmiştir. Bulguların değerlendirilmelerinin ortaya konduğu kısmı dördüncü yani sonuçların yer aldığı bölüm takip etmektedir. Dördüncü bölüm ise tez çalışması sonuçlarının değerlendirildiği, çalışmanın problemlerini ne kadar açıklayabildiğinin ve sonraki çalışmaların hangi noktalara odaklanması gerektiğinin belirtildiği sonuç bölümlerinden oluşmaktadır.