Kanser hastaları gereksinim ölçeği'nin Türkçe versiyonunun psikometrik özellikleri

Amaç: Bu çalışma, pediatrik onkoloji hastalarının ebeveynlerine yönelik geliştirilen Kanser Hastaları Gereksinim Ölçeği'nin Türkçe'ye uyarlanması, güvenirlik ve geçerlik çalışmasının yapılması amacıyla planlanmıştır. Yöntem: Çalışmanın örneklemini, Dokuz Eylül Üniversitesi Hastanesi Nevvar Salih İşgören Çocuk Hastanesi Pediatrik Hematoloji-Onkoloji kliniği ve polikliniğinde Kasım 2019 - Ağustos 2020 tarih aralığında tedavi gören 0-18 yaş arasındaki kanserli çocukların bakımını üstlenen 131 ebeveyn oluşturmuştur. Verilerin analizinde, sayı ve yüzde, korelasyon analizi, Cronbach α güvenirlik katsayısı, faktör analizi yöntemleri kullanılmıştır. Bulgular: Ölçeğin Cronbach α kat sayısı 0.96; beş alt boyutun ise, bilgi ihtiyacı, duygu ihtiyacı, günlük ihtiyaçlar, psikososyal-1 ve psikososyal-2 alt boyutunda olmak üzere sırasıyla; 0.95, 0.96 0.84, 0.90, 0.85'tir. Madde-toplam puan korelasyonları ise 0.48 ile 0.84 arasında değişmektedir (p <0.001). Alt boyutlarının toplam ölçek ile korelasyonları; bilgi ihtiyacında pozitif ve iyi düzeyde (r= 0.746), duygu ihtiyacında pozitif ve çok iyi düzeyde (r= 0.934), günlük ihtiyaçlarda pozitif ve iyi düzeyde (r= 0.672), psikososyal ihtiyaçlar-1 ve psikososyal-2'de ise pozitif ve çok iyi düzeyde (r= 0.808, r= 0.861) bulunmuştur (p <0.001). Ölçeğin, Kaiser-Meyer-Olkin katsayısı (KMO) 0.921 ve Barlett testi sonucu X2 = 3854.877, p = 0.000 olarak bulunmuştur. Açıklayıcı faktör analizi sonrası ölçeğin toplam varyansı % 79.69, doğrulayıcı faktör analizi sonucu faktör yükleri de 0.55-0.97 arasında bulunmuştur. Ölçeğin uyum indeksleri RMSEA 0.085, GFI 0.76, NFI 0.95, NNFI (TLI) 0.97, CFI 0.98, IFI 0.98, RFI 0.95 olarak saptanmıştır. Sınanan modelin verilerle uyumlu olduğu, ölçeğin beş faktörlü yapısını doğruladığı ve alt maddelerini açıkladığı bulunmuştur. Sonuç: Sonuçlar doğrultusunda Kanser Hastaları Gereksinim Ölçeği'nin geçerlik ve güvenirliği yüksek bulunmuştur. Ölçeğin, Türk populasyonu için geçerli ve güvenilir bir araç olduğunun göstergesidir.