Kanserli çocuklarda febril nötropeni risk grubunu belirleyen faktörler ve güvenli taburculuk süresi

Febril nötropeni kanserli çocuklarda tedavi sırasında ortaya çıkan en önemli tedavi komplikasyonlarından ve en sık hastaneye yatış nedenlerinden biridir. Febril nötropenik hastaların izleminde tüm hastalar gelişebilecek komplikasyonlar açısından aynı riski taşımazlar. Son yıllarda, hastane izlemi gereksinimi ve seçilecek antibiyotiklerin cinsi ve veriliş yolu açısından farklı yaklaşımlara olanak verecek şekilde bu hastaları düşük veya yüksek risk gruplarına ayırma eğilimi güçlenmiştir. Risk gruplamasına göre yaklaşım hastanede yatış süresinin de öngörülmesine katkı sağlayabilir. Çocuk hasta grubunda, hastanede yatış süresi ve güvenli taburculuk kararı konusunda kısıtlı sayıda çalışma mevcuttur. Bu çalışmada Haziran 2018 - Haziran 2019 arasında Hacettepe Üniversitesi Onkoloji Hastanesi Çocuk Onkoloji servisinde febril nötropeni nedeniyle yatırılan lenfoma ve solid tümör tanılı çocuk hastaların ilk muayene ve takiplerine ait klinik, laboratuvar parametrelerin risk gruplamasına ve güvenli taburculuk süresine etkisinin araştırılması amaçlandı. Çalışma kapsamında prospektif değerlendirilen 88 hastanın 142 febril nötropenik atağı incelendi. Çalışmaya dahil olan hastaların ortanca yaşı 6.8 (0.4-17.4) olup %19,3'ü lenfoma, %80,7'si solid tümörlerden oluşmaktaydı. Febril nötropenik ataklarda başvuru anında ortanca ateş 38.6 °C (38-40.2) olup hastaların %31'inde ateş 39 °C ve üstünde idi. Atakların %21'inde hastaların genel görünümü kötü, % 11'inde ise hipotansiyon ve kapiller dolum zaman uzunluğu mevcuttu. Mikrobiyolojik olarak tanımlanmış enfeksiyon oranı %17.6, klinik olarak tanımlanmış enfeksiyon oranı %40.1'di. Hastaların ateşli gün süresi ortanca 2 gün (1-16), nötropenik dönem süresi ortanca 3 gün (1-12), taburculuk süresi ise ortanca 7 gün (3-25) idi. Lenfoma tanısı (p=0.008), komorbid durum varlığı (p=0.013), kemik iliği tutulumu (p=0.006), hastanede yatışı döneminde febril nötropenisi (p<0.001) olan hastalarda taburculuk süresinin daha uzun olduğu görüldü. Başvuru anında ateşi ≥39°C olan, genel görünümü kötü, hipotansif, kapiller dolum zamanı uzun ve ciddi enfeksiyon bulguları olan hastaların yatış süresi daha uzun saptandı (p<0.001). Febril nötropenik ataklarda mutlak monosit sayısının 100 hücre/mm3'ten düşük olması (p<0.001), trombosit sayısının 50.000 /mm3'ten düşük olması (p=0.046) ve uzamış nötropeni (p<0.001) varlığında taburculuğun geciktiği görüldü. Mikrobiyolojik olarak tanımlanmış enfeksiyonu olan grubun en geç taburcu edildiği, özellikle de kateter kültür üremesinin bu durumda etkili olduğu görüldü (p<0.001). Çok değişkenli regresyon analizi sonucunda lenfoma tanısı, başvuru anında ateşin ≥39 °C olması, hipotansiyon, mikrobiyolojik olarak tanımlanmış enfeksiyon varlığı, mutlak nötrofil sayısı yükselme süresinin uzun olması, uzamış ateş süresi hastaların tedavi süresini belirlemede ve taburculuk zamanını öngörmede en kıymetli bulgular olmuştur. Kanserli febril nötropenik çocuklardan elde edilen bu bulgular; febril nötropeni riskinin belirlenmesinde, tedavi zamanının öngörülmesinde ve güvenli taburculuk zamanına karar verilmesinde faydalı olacaktır.