Karaciğer fantomunda farklı hacimlerdeki taklit tümörlerin sintigrafik görüntülerinin değerlendirlmesi

Amaç: Yitriyum-90 (⁹⁰Y) ile yapılan radyoembolizasyon ve doz öncesi değerlendirme amacıyla Teknesyum-99m makroagregat albümin (⁹⁹ᵐTc-MAA) kullanımı, rezeksiyon yapılamayan karaciğer tümörlerinin tedavisinde rutin olarak etkili yöntemlerdir. Bu çalışmada, tümör hacmindeki değişikliklerin ve tümörlerin birbirine yakınlıklarının sintigrafik görüntü kalitesi ve dozimetri üzerindeki etkisinin değerlendirilmesi ve bu etkilerin kontrast ve kontrast-gürültü oranı (CNR) parametreleri kullanılarak nesnel biçimde analiz edilmesi amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem: Bu deneysel çalışmada, çapları 1 cm, 2 cm, 3 cm ve 5 cm olan dört simüle tümör içeren özel tasarlanmış bir karaciğer fantomu kullanılmıştır. Tümörler ile çevresindeki karaciğer parankim dokusunu taklit eden bölgeler, ⁹⁹ᵐTc ile 4.88:1 oranında doldurulmuştur. Fantom, bir su tankı içinde hem planar hem de SPECT sintigrafi için standart klinik protokoller kullanılarak görüntülenmiştir. Görüntülerdeki lezyonların üzerine ilgi bölgeleri (ROI) çizilerek kontrast, CNR ve tümör dozları hesaplanmıştır. Bulgular: SPECT görüntülerinde tümör çapı arttıkça, mililitre başına düşen tümör/normal karaciğer oranı (T/N), kontrast, CNR ve tümör dozları da artmıştır. Çapı 1 cm olan lezyon için tümör dozu 6.9 Gy/ml, 5 cm olan için ise 13.43 Gy/ml olarak bulunmuştur. Benzer şekilde, plan görüntülemeden hesaplanan T/N oranları, kontrast ve CNR değerleri de tümör boyutu ile artmıştır; ancak tümör dozundaki artışın nispeten daha düşük olduğu gözlenmiştir. Tartışma ve Sonuç: Bu çalışmada, ⁹⁹ᵐTc-MAA ile yapılan karaciğer tümörü ön-dozimetri değerlendirmelerinde küçük ve çoklu tümörlerin varlığında ROI sayımlarının karşılıklı etkisi analiz edilmiştir. Daha büyük tümörlerin yakınında yer alan küçük tümörlerin (1–3 cm) büyük lezyonlardan kaynaklanan taşma (spillover) etkisinden etkilendiği, bunun da ROI sayımlarında yapay artışa ve dolayısıyla doz hesaplamalarında aşırı tahmine neden olduğu gözlenmiştir. Sonuç olarak, büyük lezyonların varlığı, 1–3 cm çapındaki daha küçük tümörlerin dozimetrik değerlendirmelerini etkileyebilir ve hatalı doz tahminlerine yol açabilir. Anahtar Kelimeler: ⁹⁹ᵐTc-MAA sintigrafisi, ⁹⁰Y radyoembolizasyon, ön-dozimetri, görüntü kalitesi, tümör dozu