Karaciğer nakli hastalarında progresif gevşeme egzersizlerinin yaşam bulguları ve yorgunluk üzerine etkisi

Karaciğer Nakli Hastalarında Progresif Gevşeme Egzersizlerinin Yaşam Bulguları ve Yorgunluk Üzerine Etkisi Amaç: Bu araştırma, karaciğer nakli hastalarında progresif gevşeme egzersizlerinin yaşam bulguları ve yorgunluk düzeyi üzerine etkisini belirlemek amacıyla yapıldı. Materyal ve Metot: Araştırma, ön test/son test randomize kontrollü deneme modeli olarak yapıldı. Araştırmaya Mart 2020- Ekim 2020 tarihleri arasında bir üniversite hastanesinin karaciğer nakil servislerinde yatan ve karaciğer nakli olan (deney grubu=45, kontrol grubu=45) 90 hasta dahil edildi. Hastaların demografik özelliklerini kaydetmek için Hasta Tanıtım Formu, yaşam bulgularına ait özellikleri kaydetmek için Yaşam Bulguları İzlem Formu ve yorgunluk düzeylerini belirlemek için Yorgunluk Şiddeti Ölçeği kullanıldı. Deney grubundaki hastalara, telefonlarına gönderilen ses kayıtları ile dört hafta boyunca düzenli olarak her gün 25-30 dakika progresif gevşeme egzersizleri uygulatıldı. Deney grubundaki hastaların progresif gevşeme egzersizleri öncesi yaşam bulguları ve yorgunluk şiddeti düzeyleri belirlendi. Progresif gevşeme egzersizlerinden hemen sonra ve ikinci haftanın sonunda yaşam bulguları izlendi. Dördüncü haftanın sonunda ise yaşam bulguları ve yorgunluk şiddeti düzeyleri ölçüldü. Kontrol grubundaki hastaların ölçümleri deney grubuyla eş zamanlı olacak şekilde ölçüldü. Verilerin değerlendirilmesinde; tanımlayıcı istatistikler, Ki-Kare, Mann-Withney U, Friedman ve Wilcoxon işaretli sıralar testleri kullanıldı. Bulgular: Karaciğer nakli sonrası kontrol grubunda bulunan hastaların ön test /son test yaşam bulguları ve yorgunluk şiddeti düzeyinde puan ortalamaları arasında önemli bir farklılık saptanmazken, deney grubundaki hastaların nabız ve solunum hızı sayısı, sistolik ve diyastolik kan basıncı değerleri, yorgunluk şiddeti düzeyleri ortalama puanlarının düşük olduğu saptandı (p<0.05). SpO2 düzeyinin ise arttığı istatistiksel açıdan farkın önemli olduğu görüldü (p<0.05). Sonuç: Progresif gevşeme egzerizlerinin karaciğer nakli olan hastalarda yaşam bulgularını düzenlemede ve yorgunluk şiddetini azaltmada etkin bir hemşirelik girişimi olduğu saptandı. Anahtar Kelimeler: Karaciğer Nakli, Progresif Gevşeme Egzersizleri, Yaşam Bulguları, Yorgunluk