Karaciğer nakli olan hastalarda ayak refleksolojisinin ağrı, konfor ve beta endorfin düzeyine etkisi

Amaç: Araştırma, karaciğer nakli olan hastalara uygulanan ayak refleksolojisinin ağrı, konfor ve beta endorfin düzeyi üzerine etkisini belirlemek amacıyla yapıldı. Materyal ve Metot: Araştırma, ön-test/son-test kontrol gruplu deneysel düzende yapıldı. Araştırmanın evrenini İnönü Üniversitesi Turgut Özal Tıp Merkezi Karaciğer Nakil Enstitüsü'nde karaciğer nakli olmuş yetişkin hastalar oluşturdu. Örneklemi ise güç analizi ile belirlenen 60 deney, 60 kontrol grubu olmak üzere 120 hasta oluşturdu. Veriler Ekim 2019 – Nisan 2020 tarihleri arasında Hasta Tanıtım Formu, Sayısal Ağrı Ölçeği, Perianestezi Konfor Ölçeği, Beta Endorfin Düzeyi Kayıt Formu kullanılarak toplandı. Deney grubundaki hastaların refleksoloji öncesi ağrı, konfor ve beta endorfin düzeyleri belirlendi. Araştırmacı tarafından 30 dakika ayak refleksolojisi uygulandı. Refleksolojiden hemen sonra tekrar ağrı, konfor ve beta endorfin düzeyleri saptandı. Verilerin değerlendirilmesinde; sayı, yüzde, ortalama, standart sapma, ki-kare, eşleştirilmiş t testi ve bağımsız gruplarda t testi kullanıldı. Bulgular: Kontrol grubundaki hastaların ön test son test ağrı düzeyi puan ortalamaları arasında önemli bir farklılık saptanmazken, deney grubundaki hastaların ağrı düzeyinin düştüğü saptandı (p<0.05). Hem deney hem de kontrol grubundaki hastaların beta endorfin ve konfor düzeylerinin ön teste göre son testte istatistiksel olarak önemli düzeyde arttığı belirlendi (p<0.05). Ancak beta endorfin ve konfor düzeylerindeki bu artışın deney grubunda daha fazla olduğu görüldü. Sonuç: Ayak refleksolojisinin karaciğer nakli olan hastalarda ameliyat sonrası ağrı kontrolünde etkili olduğu, beta endorfin düzeyini ve konfor düzeyini arttırdığı saptandı. Anahtar Kelimeler: Karaciğer Nakli, Ayak Refleksolojisi, Ağrı, Konfor, Beta Endorfin