Karaciğer transplantasyonu olan hastaların preop ve postop dönemdeki beslenme durumlarının, biyokimyasal bulgularının ve yaşam kalite düzeylerinin değerlendirilmesi

Diğer tedavi yöntemleriyle tedavi edilemeyen, son dönem karaciğer yetmezliğindeki (SDKY) hastalara önerilen, yaşam süresini ve kalitesini uzatan, tek tedavi yöntemi karaciğer transplantasyonudur. Bu çalışmanın amacı; preop ve postop dönemdeki SDKY hastalarının beslenme durumlarını, biyokimyasal bulgularını ve yaşam kalite düzeylerini değerlendirmektir. Çalışma, Aralık 2014-Mart 2015 tarihleri arasında Özel Şişli Florence Nightingale Hastanesi'ne, karaciğer transplantasyonu olmak üzere yatırılmış, 13'ü kadın, 27'si erkek (n=40), yaş ortalaması 53.1±12.1 yıl olan, karaciğer nakil adayları üzerinde yürütülmüştür. Hastaların kişisel verileri, eşlik eden hastalıkları, transplantasyon şekli, antropometrik özellikleri, biyokimyasal bulguları, beslenme durumları, yaşam kalitesi düzeyleri değerlendirilmiştir. Hastaların enerji ve besin ögeleri alımları, geriye dönük 3 günlük besin tüketim kaydı ile postop 1.ay, postop 3.ay ve postop 6.ay olarak değerlendirilmiştir. Araştırmaya katılan hastaların, postop 3.ayda ve postop 6.ayda günlük ortalama enerji tüketimleri, postop 1.aya göre anlamlı artış göstermiştir (p˂0.05). Subjektif Global Değerlendirme (SGD) sonuçlarına göre preop hastaların, %53.8'i hafif malnütrisyonlu bulunmuştur. Üst Orta Kol Çevresi (ÜOKÇ), triseps ve biseps değerlerine bakıldığında preop dönem ile, postop 7.gün, postop 15.gün, postop 1.aydaki değerler arasında anlamlı bir azalma saptanmıştır (p<0.05). Postop 7.gün, postop 15.gün, postop 1.ay, postop 3.ay, postop 6.aylardaki serum albumin düzeyleri, preop döneme göre anlamlı artış göstermiştir (p˂0.05). Postop 1.ay, postop 3.ay, postop 6.ayda alanin aminotranferaz (ALT) ve aspartate aminotransferaz (AST) değeri preop döneme göre anlamlı düşüş göstermiştir (p˂0.05). Postop 1.ayda serum LDL kolesterol değeri preop döneme göre anlamlı düşüş göstermiştir (p˂0.05). Postop 3.ay, postop 6.ayda serum LDL olesterol değeri, preop döneme göre anlamlı artış göstermiştir (p˂0.05). Araştırmaya katılan toplam hastaların, postop 3.ayda ve postop 6.ayda günlük aldıkları protein miktarı, postop 1.aya göre; postop 6.aydaki protein değeri postop 3.aya göre anlamlı artış göstermiştir (p˂0.05). Toplamda postop 7.gün, postop 15.gün fiziksel fonksiyon skoru preop döneme göre anlamlı düşüş, postop 3.ay ve 6.ayda fiziksel fonksiyon skoru preop döneme göre anlamlı artış göstermiştir (p˂0.05). Sonuç olarak; preop ve postop karaciğer transplantasyon hastalarının, beslenme durumları dikkatli bir şekilde değerlendirilmelidir. Transplantasyon sonrası, karaciğer fonksiyonlarının iyileşmesiyle, antropometrik ölçümler, biyokimyasal parametreler ve besin alınımı giderek normale dönmekte ve yaşam kalitesi düzeyi gelişmektedir. Anahtar kelimeler: Karaciğer transplantasyonu, beslenme durumu, yaşam kalitesi, albumin, triseps deri kıvrım kalınlığı (TDKK)