Karbamazepin ve valproik asit ile tedavi edilen epilepsili çocuklarda serum lipidleri ve karaciğer fonksiyon testlerinin incelenmesi

Amaç: Bu çalışmanın amacı; epilepsili çocuklarda mikrozomal enzim indüksiyonu yapan karbamazepin (CBZ) ile indüksiyon yapmayan valproik asidin (VPA) serum lipidlerine ve karaciğer fonksiyon testlerine etkisinin prospektif olarak araştırılmasıdır.Materyal ve Metod: Bu çalışmada, Dicle Üniversitesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Anabilim Dalı Nöroloji Polikliniğinde izlenen toplam 128 hasta aldıkları antiepileptik cinsine ve antiepileptik alış süresine göre gruplara ayrıldı. Bu çalışma hastaların bazı demografik özellikleri ve ilaçların potansiyel yan etkileri açısından sorgulanması sonrası, hastaların serum lipid ve karaciğer fonksiyon testlerinin karşılaştırıldığı prospektif bir çalışmadır.Bulgular: Hastaların %55,47'i VPA ile ,%44,53'i CBZ ile tedavi edilmiştir. Bu antiepileptik ilaçları alan hastalar ilaçları kısa süre (3 ay>) ve uzun süre (1 yıl<) kullananlar olmak üzere ikiye ayrıldı ve grupların karaciğer fonksiyon testleri ve serum lipid düzeyleri karşılaştırıldı. Vakaların %57,8'i erkek ve %42,2'si kızdı. Olguların yaşları 18 ay ile 15 yaş arasında değişmektedir. Yaş ortalaması VPA ile tedavi edilen grupta 7,25 ± 3,13 yıl, CBZ ile tedavi edilen grupta ise 6,54 ± 3,77 yıldı. Olguların tümü dikkate alındığında ilk çekilen EEG'lerin %10,9'u normal tespit edilmiştir. Hastalar kullanılan ilaçların potansiyel yan etkileri açısından sorgulandığında; VPA ile tedavi edilen hastaların %4,2'sinde bulantı, %2,8'inde kusma, %9,86'sında iştahsızlık, %2,8'inde karın ağrısı ,%8,5'inde kilo değişiklikleri , %1,4'ünde ataksi , %1,4'ünde vertigo , %2,8'inde nistagmus ,% 2,8 `inde cilt döküntüleri, %7,04'ünde ajitasyon, %4,2'sinde tremor ve %2,8'inde burun kanaması öyküsü vardı. CBZ ile tedavi edilen hastaların %7'sinde bulantı, %7'sinde kusma, %7'sinde karın ağrısı, %7'sinde cilt döküntüleri, %5,3'ünde hafif karaciğer fonksiyon bozuklukları,%7'sinde iştahsızlık ,%5,3'ünde diare, %1,7'sinde diplopi ve %3,5'inde ataksi görülmüştür. VPA ile tedavi edilen hastaların kısa ve uzun süreli ilaç alan grupların lipit profili verileri karşılaştırıldığında; VLDL değişimleri anlamlıdır. HDL-K, TK/ HDL-K, HDL ?K, LDL-K,TG, T.kolesterol ve LDL-K/HDL-K değerlerinde farklılık saptanmadı. VPA ile tedavi grubunda karaciğer fonksiyon testleri karşılaştırıldığında GGT değişimleri anlamlı bulunurken; AST, ALT, ALP, T.Bil ve albümin değerlerinde farklılık saptanmamıştır. CBZ ile tedavi edilen kısa ve uzun süreli ilaç kullanan gruplarda lipit profillerinde VLDL farklılıkları anlamlıdır. Bu gruptaki TG, LDL-K/HDL-K, TK/ HDL-K, T.Kolesterol, HDL-K ve LDL-K değerleri arasında anlamlı fark saptanmadı. CBZ ile tedavi gruplarında karaciğer fonksiyon testlerinden GGT gruplar arasında anlamlı farklılık gösterirken, AST, ALT, albümin, T.bil ve ALP değerleri açısından farklılık saptanmamıştır.Sonuç: Bu çalışma VPA ve CBZ tedavisi sırasında serum VLDL seviyelerinde azalma ve GGT seviyelerinde artma olduğunu göstermiştir. Fakat antiepileptik tedavi sırasında ateroskleroza zemin hazırlayabilecek serum lipid seviyelerinde artış olduğunu gösteren birçok çalışma vardır. antiepileptik tedavisi alan çocuklarda ateroskleroz riskini değerlendirebilmek için uzun süreli prospektif çalışmalara ihtiyaç vardır.