Karbonmonoksit zehirlenmesi hastalarında oksidan/antioksidan ve oksidatif stres indeks seviyelerinin değerlendirilmesi

ÖZETKARBONMONOKSİT ZEHİRLENMESİ HASTALARINDA OKSİDAN/ANTİOKSİDAN VE OKSİDATİF STRES İNDEKS SEVİYELERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİŞahin KARTALUzmanlık Tezi, Acil Tıp Anabilim DalıTez Danışmanı: Yrd. Doç. Dr. Suat ZENGİN2013, 43 sayfaKarbonmonoksit (CO) zehirlenmesi; zehirlenme olgularındaki mortalite ve morbidite nedenlerinden önemli bir sebebidir. Bu çalışmada CO zehirlenmesinin Total Oksidan Seviyesi (TOS), Total Antioksidan Seviyesi (TAS) ve Oksidatif Stres İndeksi (OSİ) parametreleri üzerindeki etkilerini araştırarak, CO zehirlenmesinin patofizyolojisi hakkında daha fazla bilgi edinmeyi amaçladık.Prospektif olarak yürütülen bu çalışma Gaziantep Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Acil Servisine Şubat 2012-Mart 2012 tarihleri arasında başvuran ve CO zehirlenmesi tanısı alan 113 hasta ve 50 sağlıklı kontrol grubu olmak üzere toplam 163 kişi üzerinde yapıldı. Tüm hastaların başvuru anında, 90. ve 180. dakika COHb seviyesi ölçümü parmak ucundan sinyal yakalama CO-pulse oksimetre cihazı kullanılarak yapıldı. Ayrıca başvuru, 90 ve 180. dakika TAS ve TOS seviyeleri ölçümü için kan örnekleri alındı. Santrifüj edilerek plazmaları ayrılan kanlar çalışma zamanına kadar -80 °C' de saklandı. TAS ve TOS ölçümü tam otomatik kolorimetrik yöntem ile yapıldı. İstatistiksel değerlendirme için, Windows SPSS Ver. 18.0 (SPSS Inc, Chicago, Illinois, ABD) paket programı kullanıldı. Tüm karşılaştırmalarda p<0,05 olması anlamlı kabul edildi.Hastaların CO zehirlenmesi ile acil servise ortalama başvuru süresi 31.70±12.46 dakika idi. Her iki grupta TAS, TOS, OSİ ve yaş düzeyleri arasında istatistiksel olarak anlamlı korelasyon yoktu (p>0,05). Hasta grubunda; başvuru anında, 90. Dakika ve 180. dakika COHb düzeyleri ile TAS, TOS ve OSİ arasında istatistiksel olarak anlamlı korelasyon yoktu (p>0,05). Her iki gruptaki erkekler ve kadınlar için ortalama TAS, TOS, OSİ düzeyleri arasındaki farklılık (p>0.05) istatistiksel olarak anlamlı değildi. Hastaların ilk başvuru anındaki TOS ve OSİ düzeyleri kontrol grubuna göre daha yüksekti (p0.001 tümü için) ve bu yükseklik istatistiksel olarak anlamlıydı. Hasta grubunun başvuru anındaki TAS seviyeleri ile kontrol grubunun TAS seviyeleri arasında istatistiksel olarak anlamlı fark tespit edilmedi (p>0.05). Hasta grubunda 90. dakikada ölçülen TOS ve OSİ düzeyleri kontrol grubuna göre daha yüksekti ve bu yükseklik istatistiksel olarak anlamlıydı (p0.001 tümü için). Hasta grubunda 180. dakika TAS, TOS ve OSİ değerleri kontrol grubuna yakındı ve arasında istatistiksel anlamlı bir fark yoktu (p>0.05).Oksidatif stres CO zehirlenmesi patofizyolojisinde rol oynar. Bu nedenle, TOS ve OSI düzeyleri CO zehirlenmesi şiddeti ve prognozu değerlendirmek için erken biyokimyasal belirteçler olabilir.Anahtar Kelimeler: Karbonmonoksit zehirlenmesi, oksidatif stres, total antioksidan status, total oksidan status, osidatif stres indeksi.